De vraag naar de reden van bestaan

Opkoopfondsen (equity- en hedgefunds) zijn vergeleken met sprinkhanen. Zelfs toenmalig minister Wijn deed mee en gebruikte -zoals velen- het woord "sprinkhanenplaag". Zo'n etiket slaat elke discussie dood en dat is dan ook de bedoeling.

Mij irriteert oppervlakkigheid en groepsgedrag met de daarbij behorende geleende meningen. Men weet niet eens dat het ABP (met de FNV als toezichthouder) participeert in zulke fondsen en dat de RABO-bank een eigen opkoopfonds heeft. Maar vooral irriteert het eigen onvermogen om adequaat te reageren. Hoe dus te reageren?

De vraag "Wat bedoel je met 'sprinkhanenplaag'?" leidt tot verspilling van tijd. Als er al een antwoord komt dan is dat een herhaling van wat eerder is gezegd, hoewel in andere en in meer woorden. "Leeg vreten". "Kaalslag". "Uitzuigen". "Verschroeide aarde".
De vraag "Is het waar wat wordt gezegd?" leidt evenmin tot iets. Er is altijd wel een voorbeeld te vinden van een opkoop, waarbij iets is misgegaan. Het wordt dan casuïstiek.
De vraag "Wat zijn de gevolgen van een verbod op opkoopfondsen?" is dan ook prematuur.

De eerste vraag is hier: "Wat is de bestaansgrond van een opkoopfonds?" ofwel "Wat is de rationale?". Alles heeft een grond (hoewel voor mensen soms verborgen). Zo'n opkoopfonds is er niet voor niets.
Een simpele waarom- of waardoor-vraag doorbreekt emoties. De kwestie wordt als het ware gedemoraliseerd.
Aan waarderen gaat begrijpen vooraf.


r.k.h, 06-07-2010

Omgaan met complexiteit: Aanslaan op "IS"

Kun je ook goede vragen stellen zonder te weten waar je het over hebt? Ja, dat kan. Een bewering met universaliteitspretentie en met mogelijk een "is" als identiteit, biedt daarvoor een kans.

"Jan is gek" voldoet niet. Dit is een particuliere uitspraak en ook een identificerend "is" ontbreekt. Het is geen "Jan = Gek".
"God is goed" voldoet evenmin, want "goed" is hier één van de attributen en dus kan er geen sprake zijn van identiteit.

"Alles is politiek" is wel een universele uitspraak met duidelijk een "is" als identiteit.
Zelfs tuinieren is dan een politieke daad. Maar het gaat hier niet om het vinden van voorbeelden die de absurditeit van de stelling duidelijk maken, want dat is inhoudelijk.
Het gaat er om gebruik te maken van de gesuggereerde wederzijdse implicatie en het gezegde domweg om te keren. De (ironische) vraag is dus: "Maar is politiek ook alles?".

"Islam is vrede" is een tweede voorbeeld. Omkering levert op: "Maar is vrede Islam?" of "Betekent vrede Islam?".
Is het antwoord positief dan houdt vrede in de afwezigheid van atheïsme, Christendom, Jodendom etc., dus de actieve bestrijding van wat vreemd en niet des Islams is.

Het zijn vragen die beweringen met de pretentie van universaliteit niet direct ter discussie stellen, maar deze via een omweg wel problematiseren. Daarom zijn het goede vragen.
Het woordje "is" functioneert hierbij als semafoor.

rkh, 23-06-2010

Het tegenvoorbeeld in Wetenschap en Politiek

De uitspraak "Alle zwanen zijn wit" is weerlegd, wanneer een zwarte zwaan wordt gevonden. De aanwezigheid van een zwarte zwaan biedt het tegenvoorbeeld. Een tegenvoorbeeld falsifieert een eerdere generalisatie.

Wanneer wordt gezegd, dat "Veel allochtonen -vooral de meisjes- het goed doen in het HBO en WO" dan is de suggestie dat dit een tegenvoorbeeld is dat één of andere eerdere generalisatie weerlegt. Maar niemand heeft eerder gezegd, dat "Alle allochtonen het slecht doen in het hoger onderwijs".
Hier wordt een "stroman" bevochten, die men dus zelf heeft gecreëerd. Men komt dus bijv. met "Veel jonge schrijvers zijn van Marokkaanse komaf" als niet ter zake "tegenvoorbeeld", ter weerlegging van een door niemand gedane uitspraak dat "Geen Marokkaan deugt".
Waarom doet men dit?

Tegenvoorbeelden brengen in de wetenschap de waarheid dichterbij. In de politiek worden tegenvoorbeelden gebruikt om problemen te ontkennen of op zijn minst te relativeren. Want wie een probleem accepteert, moet iets. De meeste politici houden daarom niet van problemen.

Maar er zijn ook grenzen aan het negeren van problemen. Tegenover "Op sommige scholen kan geen les gegeven worden over de boerderij (waar ook varkens worden gehouden*) of over de Holocaust" durft niemand te zetten "Op heel veel scholen gaat het uitstekend".


* Volgens Lodewijk Asscher werd de boel in de klas "afgebroken".

rkh, 17-06-2010

De implosie van een feest

De verkiezing voor de tweede kamer is "het feest van de democratie". Op verkiezingsdag spreekt het volk.
Maar wat daarin het zogenaamd weldenkend deel der natie onwelgevallig is, staat wel de volgende dag al bij het oud vuil. Want schadelijk voor reputatie en economie van het land. Want discriminerend ten opzichte van bepaalde bevolkingsgroepen. Want populistisch en bovendien niet uitvoerbaar of helemaal niet mogelijk.
Spraakmakende politici, oud-politici, commentatoren en media in het algemeen zijn verdacht eensluidend in hun oordeel. Alsof ze Willem Elschot citeren: "... tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren ...".

Maar wat recht is, bepaalt het volk. Dat is democratie. Schermen met de rechtsstaat is niet een beroep doen op een hogere instantie, maar is het doen van een ordinaire, politieke uitspraak. Met staatsrechtelijke bedenkingen komen, maakt je niet per definitie een beter mens.

De samenleving heeft de Rechtsstaat voortgebracht, maar deze heeft zich van de samenleving losgemaakt en stelt zich soms daar tegenover. Daardoor verhoudt de democratie zich tot de Rechtsstaat als een vierkant tot een cirkel. En vierkante cirkels bestaan niet.
"Democratische Rechtstaat" lijkt een contradictio in terminis geworden.

rkh, 15-06-2010

Taal en wet

Voor echte liberalen is het voldoende, dat nieuwkomers zich aan de wet houden. Voor hen is "het goede leven" geen politieke categorie. Iedereen mag in principe doen wat hem of haar goed dunkt.

Maar wie met alleen een juridische blik naar integratie en immigratie kijkt, heeft geen oog voor wat een samenleving tot samenleving maakt. Het is tegenwoordig vooral de juridische invalshoek die domineert en die neergeslagen is in bijv. antidiscriminatie bureaus en subsidieclubs als het Samenwerkingsverband van Marokkanen in Nederland.
Daarom eerder aandacht voor de discriminatie aan de discodeur dan voor het ongemak bij het publiek dat binnen is en geconfronteerd wordt met het machogedrag van vervelende Marokkanen.

Het besef dringt langzaam door dat de juridische invalshoek te beperkt is. Daarom is de taaleis toegevoegd, bij wijze van concessie. "Men moet zich aan de wet houden en de taal spreken" is nu het parool van de liberalen. Maar de taaleis op zich is noodzakelijk noch voldoende. Chinezen die onze taal niet spreken, zijn immers geen probleem.
We zijn er dus nog lang niet.

rkh, 12-06-2010

De juridische blik en zijn gevolgen

Naar een kind kan op verschillende manieren worden gekeken. De invalshoek kan bijv. een sociologische of een neurobiologische zijn. De juridische kijk is in opkomst en krijgt steeds meer de overhand.

De juridisering van het denken maakt, dat een kind steeds meer als rechtssubject wordt gezien. Een abstractum, want het kind wordt los van verbanden gezien. In dat denken is de pedagogische tik ongepast, religieuze opvoeding indoctrinatie, besnijdenis verminking, een eigen verblijfstitel voor het illegale kind een reële mogelijkheid. Je kunt ook zeggen dat wederom in de geschiedenis het kind als kleine volwassene wordt gezien.

Dit abstraheren van verleden en omgeving is uiteraard gevolg van het algemene proces van individualisering, maar voedt en versterkt dit proces ook. Vooral omdat dit typische rechtsdenken neerslaat in regels, wetgeving en instituties. De VN kent een kinderrechtenverdrag. De kindertelefoon is hier een instituut geworden.

De keuze voor het individu boven de groep is gemaakt, omdat juristen heersen en het denken bepalen. Het zijn deze nieuwe mandarijnen die nu de dienst uitmaken. Juristen in de kamer en daarbuiten maken wetgeving. Juristen verdedigen verdachten. Juristen spreken recht. Juristen beoordelen juristen. Juristen leiden juristen op. De Commissie Gelijke Behandeling bestaat vooral uit juristen. Het bestuur van het proefprocessenfonds van het Clara Wichmann Instituut bestaat uit juristen, alleen de voorzitter is daarop uitzondering.

rkh, 30-05-2010

Morele chantage

Het is not done om publiekelijk aan iemands woord te twijfelen. "Je gelooft iemand op zijn woord" is de norm. De onderliggende waarden hier zijn: eerlijkheid aan de ene kant en vertrouwen aan de andere kant. Het is evident, dat norm en waarden essentieel zijn voor het functioneren van een samenleving als samenleving.
Het is dan ook begrijpelijk, dat wie de norm negeert iets heeft uit te leggen.
De andere kant is, dat deze moraal van "Iemand op zijn woord geloven" zich bij uitstek leent voor misbruik. In dat geval spreek ik van morele chantage.

Bos zei de politiek voor zijn gezin te verlaten. Weinigen durven zijn motieven te bevragen. Maar Cisca Dresselhuys wil eerst zien en dan geloven. Ze wacht Bos' volgende baan af. Dresselhuys doorbrak daarmee de stilzwijgende afspraak om iemand op zijn woord te geloven. Ze kreeg de volle laag.
Aan de andere kant: Bos doet (impliciet) een beroep op moraal en fatsoen, zodat wordt gezegd wat niet wordt gedacht en wordt verzwegen wat wordt vermoed. Morele chantage dus.

rkh, 31-03-2010

Nederbeelden

Een vrouw in boerka loopt vrij rond in Amsterdam. Er is iets met haar boodschappentas. Sinaasappelen rollen over straat. Geen van de voorbijgangers schiet de vrouw te hulp.
De vrouw in boerka is figurant. De rest is echt. Dus is -bij wijze van spreken- haast wetenschappelijk bewezen, dat Nederland staat voor intolerantie, xenofobie, onverschilligheid en harteloosheid.

Domme pech, dat de opname van die straatscene op zijn beurt weer werd gefilmd door een toevallig in de buurt zijnde ploeg van AT5. En wat bleek? Autochtone Nederlanders wilden de vrouw wel degelijk helpen, maar werden door de regisseur gemaand dat te laten*.

Wat hier gebeurt, is ten eerste dat het beeld van Nederland als land van tokkies stuk slaat op de praktijk van alledag. Ten tweede dat de regisseur de ontstane cognitieve dissonantie oplost door de uitgestoken hand van de omstanders gewoon uit het verhaal weg te laten.
En zo blijft het beeld van Nederland als Tokkie-land in juxtapositie staan met het beeld van Nederland als oase van verdraagzaamheid.

Dit voorval maakt eens te meer duidelijk dat feiten verschijnen en worden gewogen in het licht van een ideologie. Daarbij is niets te dol. Jules Croiset ensceneerde een ontvoering door rechtsextremisten. Geert Mak fantaseerde er in zijn boekje "Gedoemd tot kwetsbaarheid" lustig op los**. Een ANP-fotograaf die het als zijn taak zag een zo lelijk mogelijke foto van Verdonk te maken. Wie de waarheid aan zijn kant heeft, mag liegen.

Het is zinloos om over feiten te discussiëren, omdat -afgezien van het waarheidsgehalte- tegenover het éne feit een ander is te zetten. Praat over het beeld van Nederland van waaruit wordt waargenomen, gedacht, gevoeld, gesproken en gehandeld. Wie overtuigd is van zichzelf, wint. Misschien dat er twee winnen.


* De lokale Socialistenleider Lodewijk Asscher sprak er schande van. Elsbeth Grüteke van de EO had niet zoveel problemen met het gesjoemel.

** Dat boekje schreef Mak -zei hij later- niet als historicus, maar als verontruste Amsterdammer.

rkh, 10-05-2010

Over Regels en Plucheplakkers

Regels vergemakkelijken het intermenselijk verkeer. Je weet waar je je aan hebt te houden en wat je van anderen mag verwachten. In situaties van onzekerheid geven regels richting. Ongemakkelijke discussies over concrete gevallen worden voorkomen.

Bij GroenLinks hanteert men de regel, dat niemand meer dan drie termijnen in de kamer zit. Toepassing van de regel voorkomt sleetsheid. Geeft ook anderen een kans. Zorgt voor vernieuwing. En gaat ten vierde dominantie tegen. Het gevaar van dominantie betreft vooral de partijleider die q.q. over veel podia beschikt en langs die weg veel aanhang kan verwerven voor eigen, particuliere ideeën.
Vier specifieke redenen om een exit-clausule op te nemen in de partijstatuten.

De statuten van GroenLinks kennen echter ook de mogelijkheid van dispensatie. En inderdaad het congres gunde Halsema een vierde termijn. Net als eerder Paul Rosenmöller. Gevolg is dat de regel niets meer betekent. Dus ook Ineke van Gent gaat nu op voor een vierde termijn (precedentwerking). Anderen wel of niet dispensatie verlenen, zal in de toekomst voor heftige discussies zorgen. Iets wat je nu juist met regels wilt voorkomen.

De laatste drie jaar was er bij GroenLinks geen richtingenstrijd. Dat heeft alles te maken met de dominante positie van Halsema. De mogelijkheid van dispensatie maakt dat er niet gewerkt is aan opvolging en aan kroonprinsen. Want de schaduw van de "koning(in)" blijft hangen, die kan er immers altijd nog voor kiezen door te gaan.

Halsema mag zich graag afficheren als rechtsstatelijk denkster. Maar wat GroenLinks hier laat zien is een fraai staaltje opportunisme. De verdediging van Halsema: die mogelijkheid van dispensatie staat in de statuten en het congres beslist. Een zwakke verdediging. Dispensatie hoort niet thuis in de statuten van een partij. En Halsema had kunnen weigeren.

rkh, 29-04-2010

De ultieme wraak van Job

De Leidse hoogleraar Cleveringa nam het publiekelijk op voor zijn ontslagen, joodse collega's. De moeder van Cohen hoorde in het verhaal van Cleveringa de boodschap: "Jullie, joden, horen erbij".
Cohen lijkt de Cleveringa van deze tijd te willen zijn. Tegen de moslims in Nederland c.q. Amsterdam zegt hij : "Jullie, moslims, horen erbij".
Mooie woorden.

Het jood-zijn betekent voor Cohen -naar eigen zeggen- weinig tot niets. "Of zijn afkomst hem beïnvloed heeft?". "Een goede vraag!". In dat gesprek met Max van Weezel bleef het stil. Ook zijn ouders hadden een afkeer van mensen die van het jood-zijn hun identiteit maken (zoals bijv. de vader van Ischa Meijer en Presser). Maar de Cleveringa-lezing van Cohen en andere uitingen zijn statements met als onderliggende boodschap: "De moslims van nu zijn de joden van vroeger".

Komt Cohen hier op voor de in Nederland onderdrukte moslims? Claimt hij -via de band van de Islam- joods slachtofferschap? Nee, niet in de eerste plaats. De autochtonen zijn de constante. Zijn Nederlandbeeld is dat van een land vol met rancuneuze, discriminerende en racistische autochtonen. Zijn stellingname is de ultieme wraak op Nederland voor wat zijn ouders en zijn familie in WOII is aangedaan. "We zullen die Nederlanders eens wat leren". Wethouder Buyne is gestruikeld over een lesbrief. Bij deze lesbrief over de vooronderstelde discriminatoire bejegening van moslims door Tokkie-Nederland was Cohen wel degelijk betrokken.

De mensen die uit Amsterdam zijn weggevlucht of hebben moeten vluchten, noemt de "Koning van het binden" dan ook "rancuneus". Voor hen geen: "Jullie horen erbij" (zoals ook Martin Sommer in de Volkskrant opmerkte).
Zijn joodse achtergrond speelt dus wel degelijk mee in zijn spreken en handelen. Zij het indirect en op een ingewikkelde manier.

rkh, 24-04-2010

De ondeugden van het Volk

Waarom morren de mensen, die vinden dat Wilders ergens wel een punt heeft? Een antwoord in acht etiketten.

De mensen zijn .....

1. Xenofoob (Mohammed Rabbae, Hedy d'Ancona).
2. Rancuneus.

3. Dom (Peter R. de Vries, Bert Vuysjes, Rutger van Santen).
4. Onwetend. En onbekend maakt nu eenmaal onbemind (Ellen Vogelaar).
5. Naïef. Ze laten zich daarom door Wilders misleiden (Doekle Terpstra)

6. Angstig voor globalisering, Islam en straatterreur.
7. Onzeker over de gevolgen van globalisering en massa-immigratie.
8. Boos, omdat men niet meer baas is in eigen huis (Maurice de Hond, rkh).

rkh, 29-03-2010

De kloof tussen Democratie en Rechtsstaat

Eind 2009 spraken de Zwitsers zich uit tegen de bouw van minaretten. Verontwaardiging alom. Elementaire rechten zouden met dat bouwverbod zijn geschonden. Ter Horst was blij dat Nederland geen bindend referendum kent. En zelfs Rouvoet wees de keuze af.
In dit rechtsstatelijke denken legt de democratie het af tegen de rechtsstaat. Dat leidt in praktijk tot ongerijmdheden die veel mensen als ondraaglijk ervaren. Het primaat geven aan de rechtsstaat voedt de veenbrand en de polarisatie.

Illegalen -zelfs de zware draaideurcriminelen onder hen- mogen niet zomaar het land uit worden gezet. Hebben ze iets onder de leden, zwijgen ze over hun nationaliteit of is het thuisland niet helemaal veilig dan mogen ze voorlopig blijven.
Asielzoekers met een oorlogsverleden, maar die bij terugkeer iets hebben te vrezen, mogen eveneens hier blijven (zij het met een speciale status).
De rechtsstaat staat niet toe dat haatimams van buiten zomaar het land uit worden gegooid.
Denaturalisatie van zwaar overlastgevende Marokkanen en terroristen is onbespreekbaar.
Onderwijl is de SGP een tijdje haar subsidie ontnomen en krijgt het bijzonder onderwijs misschien een acceptatieplicht.

Met dat fundamentele gevoel dat wat recht heet geen recht is, daar moet de politiek iets mee. Voor de fijnen is het vloeken in de kerk, maar het nationale en internationale recht zal aangepast moeten worden aan de veranderde omstandigheden en de noden van deze tijd. Recht is middel, geen doel.

Wie "Dit is geen oplossing!" of "Onuitvoerbaar!" roept, doet een politieke uitspraak en is hypocriet. Om achter de voordeur te mogen kijken, is men immers wel bereid tot wijziging van het (inter)nationale recht. En Arib (PvdA) pleit er voor seksuele misbruik van kinderen niet te laten verjaren. Dus dan is er plotseling wel een oplossing.

Waar een wil is, is een weg. Maar die wil is soms weg, als gevolg van luiheid, lafheid of politiek opportunisme. Er gaat er om weer baas te worden in eigen huis. Leve de democratie!

rkh, 27-03-2010

Over Cohen, religie en getto's

Cohen ziet voor religie een duidelijke rol weggelegd bij de integratie van nieuwkomers. Een bezoek aan een Evangelische Broedergemeente heeft hem de ogen geopend. Die ervaring kan niemand hem afnemen. Religie is een bindmiddel.
Moeiteloos gaat Cohen over van "is" naar "ought"; zoals het gebeurt, zo is het gewenst. De socialist in hem ziet daarbij uiteraard een taak voor de overheid weggelegd ("compenserende neutraliteit"). Dus werd belastinggeld gestoken in Marhaba (sic) en de Westermoskee. Integratie gaat immers via de moskee. Dat daardoor de integratieproblematiek wordt geïslamiseerd, dat zo de "seculiere moslim" niet wordt bereikt, dat religie ook mensen buitensluit, dat alles neemt Cohen kennelijk op de koop toe. Of er geen wezenlijk verschil is tussen het geloof van de Hernhutters en dat van de moslims, is voor hem geen vraag.

Voor normale mensen betekent integreren: meedoen, niet je hand ophouden en je gedragen. Maar bij Cohen houdt een geslaagde integratie eerst en vooral in: je thuis voelen. En daar voorzien de oude nieuwkomers in die zich langs etnische lijnen hebben verenigd onder het banier van religie. Het gaat dus niet om het je thuis voelen in Nederland, maar om het teleporteren van de vertrouwde omgeving van het thuisland naar hier, zo nodig inclusief imam. Cohen is de beroerdste niet en wil er graag de beurs van de belastingbetaler voor trekken. Hij zegt eigenlijk tegen nieuwkomers: "Vraag niet wat jij voor de maatschappij kunt doen, maar wat de maatschappij voor jou kan doen".

Het ideaal van Cohen leidt tot parallelle samenlevingen ofwel getto's. Marcouch droomde al van een superstadsdeel als een "bloeiende moslimgemeenschap met voldoende sociaal kapitaal". Op kritiek kreeg de columniste Ebru Umar van Cohen te horen, dat niemand haar verplicht om in Amsterdam te wonen. En onderwijl zoekt het morrend volk een goed heenkomen in Almere en Zaanstad. Dat zouden de rancuneuzen zijn; mensen die Cohen liever kwijt dan rijk is. Dat heet dan "bindend leiderschap" en "de boel bij elkaar houden".

Cohen beschouwt de religie instrumenteel (en ziet daarbij vreemd genoeg het roesmiddel "quat" als bindmiddel voor Somaliërs over het hoofd). Maar dezelfde Cohen vindt ook dat religie de seculiere sociaaldemocraten een spiegel voorhoudt, die hen de existentiële leegte van de Sociaal-Democratie laat zien. Hij pleit in de PvdA voor een omgekeerde doorbraak. Dit maal dus van politiek naar religie. Menigeen ziet dit als de zoveelste knieval voor de Islam.
Ik zou zeggen: Wie zoveel mist verspreidt, heeft niet goed nagedacht.

rkh, 23-03-2010

Consistentie Kritiek

Feiten doen er niet toe in een ideologisch debat. Maar misschien dat nog wat te halen is op het punt van consistentie. Dat betekent het vertoog van de tegenstander analyseren en actief op zoek naar paradoxen (schijnbare ongerijmdheden, die wel waar blijken en dus moeilijk zijn te weerleggen), tegenspraken (dat A en ook ~A wordt gezegd) en inconsequenties (dat A gezegd wordt en dat B wordt "vergeten"). Zijn die gevonden dan levert dat een bijzonder krachtige kritiek op. Zo'n kritiek is helder te verwoorden, noopt tot antwoorden, speelt niet op de man, beledigt niet direct, ontregelt en amuseert.
Kritiek in de vorm van een mooie paradox voldoet hier bij uitstek aan. Je moet van goeden huize komen om -staande een debat- een paradox als "Wie islamofobie bestrijdt, heeft zelf een fobie voor de Islam" (een jij-bak van eigen makelij) te pareren. Probleem daarbij voor de opponent is ook nog, dat wie met een goede paradox komt het publiek op zijn hand heeft.

Maar let op! Niet elke tegenspraak wordt door iedereen als tegenspraak gezien. Wie vindt dat iedereen recht heeft op kinderen, kan bij vol verstand een zwakzinnige dit recht ontzeggen. Of dit als tegenspraak wordt geaccepteerd, hangt dus af van de gekozen ideologie.
En je kunt een rechtgeaard socialist verwijten niet te pleiten voor inkomensafhankelijke verkeersboetes. Maar of dit door socialisten inderdaad ook als inconsequentie wordt gezien, is maar de vraag.

In dit kader is het pleidooi van Wilders interessant om functionarissen het dragen van hoofddoeken te verbieden, om de koran te verbieden etc. Op Wilders lijkt consistentie kritiek geen vat te hebben. En hij is niet de enige!

rkh, 22-03-2009

Gegijzeld door Recht en Rede. Over importbruiden bijvoorbeeld.

Om de immigratie uit het Rif en Anatolië in te perken, is onder Verdonk een inkomenseis gesteld aan de importerende partij. Het Europese Hof van Justitie heeft deze eis nu afgezwakt tot "stabiele en regelmatige inkomsten hebbende". Dat lag ook in de rede vanwege 1. het principe van vrije partnerkeuze en 2. het gelijkheidsbeginsel.

In ons recht staat het individu als rechtssubject centraal en niet de gemeenschap. Het past dus niet om alleen op bepaalde individuen een kansberekening los te laten. Maar de gemeenschap mag uiteraard wel betalen voor dit hyperindividualisme.

Deze maatregel van Verdonk om de immigratie in te dammen, leek zo voor de hand te liggen en rationeel: minder overlast (straatterreur, loverboys), minder kosten (blijf-van-mijn-lijf-huizen, inburgering, bijstand, wao, zorg), minder extremisme en haat jegens Westen*, meer zelfreiniging**. Een verstandige maatregel (naast de taaltoets) om erger te voorkomen en de gemeenschap af te schermen van kwade invloeden.

Maar de Boven-Ons-Gestelden zullen op dit punt het internationale recht niet betwisten. De gerechtelijke uitspraak van het Europese Hof verlost de overheid immers mooi van een geloofwaardigheidsprobleem (vanwege de nog weinig opgemerkte dubbele boodschap van "Welkom!" en "Blijf weg!") en een verantwoordingsprobleem (Hoe het nieuwe beleid uit te leggen. Er kan nu simpel verwezen worden naar Europa.).

De conclusie kan niet anders zijn dan dat we geen baas meer zijn in eigen huis. We worden gegijzeld en laten ons gijzelen.


* Wie de meisjes hier te westers vindt, kan nu weer naar hartelust importeren. Dus het antiwesters sentiment zal alleen maar toenemen.
** Wie zich misdraagt en door de eigen gemeenschap wordt uitgestoten en dus hier geen bruid vindt, kan nu weer tegen lage kosten in het thuisland terecht. Het ultieme sanctiemiddel van huwelijksuitsluiting als straf voor ongewenst gedrag is de migrantengemeenschap dus ontvallen.

rkh, 14-03-2010

Hors discours

Wie zonder woorden is, heeft geen verhaal. Politici, opinieleiders en spindoctors proberen daar in te voorzien. Zij creëren en onderhouden een discours, dat orde schept en de burger taal en zo een mening geeft.

Het AntiWilders-kamp is rijk bedeeld. De burger kan kiezen uit: "Zet groepen tegen elkaar op", "Sluit groepen uit", "Scheert alles over één kam", "Heeft geen oplossingen", "Het merendeel doet het goed", "De moslims van nu zijn de joden van toen" etc. etc.
Let op de bondigheid, melodie en helderheid van de slogans en het hoog ethisch gehalte daarvan. Wie aanhaakt, weet zich verbonden en moreel superieur. Hier is over nagedacht.

Het Wilders-kamp heeft duidelijk mindere tekst: "Marokkaans straattuig", "Straatterroristen", "Kopvoddentax", "Verbied de koran", "Verbied de burka", "Schiet op knieschijven", "Herover de straten terug", "We zijn het spuugzat" etc. etc.
Ook hier bondigheid en helderheid, maar negativiteit overheerst. In Rondom Tien kun je natuurlijk niet met "kopvoddentax" aankomen. Voor een debat biedt het discours van het Wilders-kamp weinig tot geen steun. Wilders laat dus zijn verdedigers ( "Hij heeft wel een punt") in de kou staan. En eerlijk gezegd, ik zou niet weten hoe van zijn kijk op de wereld een positief verhaal te maken*. Dat is de makke van een TEGEN-partij.

Hoewel de uitdrukking "Marokkaans tuig" nu algemeen is geaccepteerd, lijkt Wilders de slag om het discours te verliezen. Hoe dan toch zijn populariteit te verklaren?
Simpel, omdat de werkelijkheid zich niet laat wegpraten. En die werkelijkheid is, dat we geen baas meer zijn in eigen huis en dat we een overheid hebben die daar niets aan kan en wil doen. Elke dag toont deze waarheid zich. Ook wie geen woorden heeft, ziet deze waarheid.

* Een mooie oneliner zou zijn: "Er zijn niet te weinig agenten, er zijn te veel Marokkanen!". Of: "Hier moet je de criminele Marokkaan liefhebben, in Marokko gooien ze Christenen het land uit!".

rkh, 11-03-2010

Debatteren in 10 misverstanden

1. Dat wie een debat wil, dat ook echt wil.
Oproepen tot debat kan een retorische truc zijn om vervolgens degene die weigert, als lafaard weg te zetten.

2. Dat wie een debat weigert, heeft verloren.
Niet meedoen is gewoon een debatstrategie. Dat kan heel verstandig zijn, bijv. omdat wie meedoet zijn standpunt discutabel maakt en wel in tweeërlei zin.

3. Dat in een debat gedachten worden gewisseld (sic).
De gedachte is hier, dat een debat met een open mind wordt ingegaan. Wie een overtuiging en waarheidspretentie heeft, schort niets op ter wille van de discussie. Het debat is platform.

4. Dat consensus mogelijk is.
Een debat wordt aangegaan vanwege wezenlijke verschillen. En wat eerder onverzoenlijk was, laat zich niet verzoenen. Daarom: Stop de dialoog.
Daarbij komt, dat niemand graag als windvaan te boek staat.

5. Dat de Rede de doorslag geeft.
In een debat bepalen posities, belangen, humeuren, kwetsuren en ideologieën de richting. De uiteindelijke uitkomst wordt bepaald door de straat of de macht van het getal.
Politiek moet begrepen worden als voortzetting van oorlog met andere middelen.

6. Dat in een maatschappelijk debat diepzinnigheden worden gedebiteerd.
Uiteindelijk zijn ideologieën terug te voeren tot "waarheden van eeuwen" als "Afspraak is afspraak", "Geen twee heren dienen", "Wie niet werkt, zal niet eten" etc. Die waarheden zijn soms onderling tegenstrijdig. Dit kiezen voor het één of het ander gebeurt subliminaal en is verder niet te verdedigen. Dit heet engagement. Over politiek valt niet te twisten.

7. Dat voor elke positie een argument is, dat overtuigt.
Alles is inderdaad te verdedigen en er is altijd wel een deskundige te vinden voor de onderbouwing. Iedereen verstaat de kunst van het weglaten.
Maar het probleem is, dat je dan nog wel de ander én jezelf moet overtuigen. Veel van wat het verdedigen waard is, is contingent en heeft geen rationale. Je staat met lege handen.

8. Dat een laatste argument, geen argument is.
Dat is dan geheel vanuit het standpunt van de opponent gezien (zoals ongeloof het geloof van de ander is). Elke argumentatie eindigt in laatste argumenten, die irrationeel zijn in de zin van niet verder te rechtvaardigen. In een debatcultuur voelt stilte ongemakkelijk.

9. Dat feiten er toe doen.
Neen, feiten verschijnen en worden gewogen in het licht van een ideologie.

10. Dat een debat met God geen rationeel debat is, dat geloof geen basis is.
Hier worden argument en argumentatie door elkaar gehaald. Argumentaties kunnen rationeel -in de zin van logisch- zijn en de argumenten irrationeel. Nu is elk laatste argument irrationeel in de zin van niet meer te rechtvaardigen. Denk aan het beroep op het geweten. Dat in tegenstelling tot het taboe nog wel toelichting toelaat.
En wie bepaalt of een gelovige, een homeopaat, trotskist etc. niet aan een (openbaar) debat mee mag doen en wie houdt ze tegen?
Bovendien een verbod op bepaalde argumenten en argumentaties levert alleen maar schijnargumenten en uitvluchten op.

rkh, 03-03-2010

Een winst die onbesproken blijft

Iedereen gaat er vanuit dat de PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen stevig gaat verliezen. De winst was vorige keer ook wel erg hoog, zegt men alvast. Maar die winst wordt niet geduid. De media zijn er immers niet om te informeren. Men gelieve uit te gaan van het charisma van Bos.

Voor zover ik mij kan herinneren waren de items toen: voedselbanken, (kinderen van) asielzoekers en sociaal versus asociaal. Makkelijk scoren dus voor Bos, beetje inspelen op de onderbuik. Maar zo wordt dat dan niet genoemd.

Ik zie een patroon van gemakzucht en onverantwoordelijk gedrag. Daarmee gooit Bos zijn intellectuele integriteit te grabbel. De sociale liberaal laat zich terugfluiten door de conservatieven in zijn partij.

rkh, 02-03-10

U draait en de media weten van niets

Het ging in de bewuste radiodiscussie van 2006 om ontslagbescherming.
Bos jijbakte over manipulatie van de kieswijzer door en ten gunste van het CDA.
Balkenende zei: "U draait en bent niet eerlijk".
Na afloop hevige verontwaardiging over de bewoording.
Kinderachtig.
Bos had moeten zeggen: "Ik ben van mening veranderd. U verandert nooit van mening?".
Hoe moeilijk kan het zijn de waarheid te spreken? Bos had in zijn Nexus-lezing inderdaad anders beweerd.
Had Bos eerlijk geantwoord dan had er misschien nog een kabinet gestaan.

Media zijn niet in waarheid geïnteresseerd. Die schetsen graag een doortrapt CDA met Jack de Vries als het kwade genius en een Balkenende die niet in staat zou zijn zelf zo'n oneliner te bedenken.

rkh, 1/3/10

Jijbakken op niveau

De jijbak staat bekend om zijn flauwheid en intellectuele armoede. De jijbak zou discussies doodslaan. Maar een goede jijbak kan wel degelijk problemen blootleggen of relativeringen aanbrengen en zo bijdragen aan een discussie.
Elke jijbak is een variatie op "Kijk naar je eige".

De eerste categorie is die van het type "hoerenlopende dominee": Wel eisen stellen aan anderen wat betreft huwelijkse trouw, maar daar zelf een loopje mee nemen. Het gaat hier om morele integriteit.
Zo'n Al Gore die 12 tot 20 keer meer energie verbruikt dan een modaal gezin.
Wijlen staatssecretaris Karin Adelmund (PvdA) die zeer voor zwarte scholen was, maar onderwijl haar kinderen naar witte scholen reed.
Jijbakken laten de schijnheiligheid zien van bestuurders, beleidsmakers en opinieleiders. Maar ook waarom zaken niet lukken. Bijv. omdat veranderen van leefstijl moeilijk -zo niet onmogelijk- is of omdat soort nu eenmaal soort zoekt. De boodschap is dat bij het maken van plannen, moet worden uitgegaan van 's mensens aangeboren zwaktes.

De tweede categorie is die van het type "rokende dokter": Anderen belerend toespreken over roken, maar het zelf onderwijl doen. Hier gaat het om intellectuele integriteit.
Een Ter Horst die als minister van binnenlandse zaken de "elite" oproept in opstand te komen tegen de polarisatie in de samenleving en daarmee zelf polariseert.
Lieden die waarschuwen voor Islamofobie, maar dat doen uit angst voor de Islam.
Deze jijbakken laten de domheid zien van mensen zonder zelfbegrip. Maar de jijbakken relativeren ook, omdat duidelijk wordt dat polariseren niet van één kant komt en eigenlijk des mensen is.

rkh, 27/02/10

Inverse vragen

Wie "A is B" zegt, zegt dat A B impliceert. Een vraag is dan of het omgekeerde ook geldt. Volgt uit B A? Een simpele vraag die tot antwoord noodt en indirect het "A impliceert B" kan problematiseren.

Je hoort tegenwoordig vaak: "Islam is vrede". Maar betekent dat dan dat er alleen vrede kan zijn, als de Islam heerst? Dus weg met het Christendom, Jodendom etc.?
Hier geen frontale aanval op de sleetse mantra "Islam is vrede". In plaats daarvan een simpele vraag die echter indirect wel de mantra ter discussie stelt. Vooral als daarna wordt gezwegen.

Je hoort ook: "De moslims van nu zijn de joden van de jaren '30". Antwoord daarop: "Scholden die joden van toen dan ook vrouwen en homo's uit en beroofden die ook oude vrouwtjes?". Op de vergelijking zelf wordt niet ingegaan, maar deze wordt wel ter discussie gesteld.

rkh, 26-02-2010

Lessen in Politiek

De coalitie van CDA, PvdA en CU is ten onder gegaan aan animositeit en profileringsdrift. Dergelijke ontbindende krachten zijn in elke coalitie aanwezig. Dat is inherent aan een meerpartijensysteem met regelmatig verkiezingen en een noodzaak tot samengaan.
In verkiezingstijd worden wonden geslagen en beloftes gedaan. Polls wakkeren de scoringsdrift aan. Media vergroten -naar hun aard- verschillen. Met als gevolg dat elk nieuw gevormd kabinet in meer of mindere mate worstelt met chemie en geloofwaardigheid.
Maar met CDA én PvdA in één kabinet zijn de problemen altijd groot, omdat beiden in verkiezingstijd de potentie en pretentie hadden (met derden) de baas van het land te worden en elkaar daarom op "leven en dood" bevochten. In het licht daarvan en van gebroken beloftes is een samengaan de kiezer moeilijk uit te leggen. In het zicht van nieuwe verkiezingen -en dat zijn er in vier jaar verschillende- wordt geprobeerd met profilering de geloofwaardigheid terug te winnen. Het kan dan ook niet verbazen, dat een coalitie met daarin PvdA en CDA inherent instabiel is.

Welke lessen zijn uit deze analyse op z'n minst te trekken? Sleuteltermen hierin zijn: "animositeit" en "ongeloofwaardigheid".

1. Geen "negative campaigning" en anderzijds geen lange tenen en korte lontjes.
2. Geen loze beloftes en alvast rekening houden met wat straks haalbaar is.
3. Geen partijleider in het kabinet, want dat geeft profilering in de boezem van het kabinet.
4. Geen twee dominante partijen in één kabinet.

Ook politieke instabiliteit kent logica

Waarom of waardoor is een coalitie van PvdA en CDA inherent instabiel? Het antwoord is simpel.

Het eerste deel: Omdat CDA en PvdA beiden op zich de potentie hebben de dienst uit te maken in dit land (zij het met steun van andere partijen). En omdat zij als bestuurderspartijen vinden, dat hen de regeermacht toekomt.
GroenLinks bijv. heeft die potentie en pretentie niet en daarom zal een coalitie met daarin GroenLinks als juniorpartner en PvdA of CDA als dominante partij niet inherent instabiel zijn.

In de verkiezingstijd worden ideologische verschillen aangezet. In de mate waarin het mogelijk is zetelverlies* te beperken, zullen de onderlinge verschillen meer de nadruk krijgen en de aanvallen scherper, persoonlijker en verbetener worden. Maar PvdA en CDA gaan daarbij in de overdrive, omdat de belangen groter zijn. Wie draait straks aan de knoppen en verdeelt de baantjes? In de strijd spelen de media een cruciale rol. De medialogica schrijft voor: focussen op de hoofdrolspelers (dus niet op bijv. de SGP), verschillen uitvergroten en drama maken. De partijen lenen zich hier graag voor.

Worden PvdA en CDA door omstandigheden gedwongen tot een coalitie dan zijn er twee problemen.
In de verkiezingstijd zijn wonden geslagen en ego's gekwetst. Animositeit is een eerste oorzaak van instabiliteit.
Een nog belangrijkere oorzaak is de profileringsdrift. Beide partijen hebben een geloofwaardigheidsprobleem. Want je kunt niet goed aan de kiezers uitleggen, dat je samenwerkt met wie je op "leven en dood" hebt gestreden en dat je terugkomt op verkiezingsbeloftes. In het zicht van nieuwe verkiezingen en in de strijd om de dominantie zal de geloofwaardigheid moeten worden teruggewonnen en dat gebeurt via profilering. Probleem is echter, dat er altijd wel verkiezingen voor de deur staan. Is het niet de verkiezing voor de tweede kamer dan zijn het wel de lokale verkiezingen of is er iets met Europa.

* Zetelverlies betekent ook minder medewerkers, minder geld voor partijbureau en wetenschappelijk instituut.

rkh, 22-02-2010

Onder een hoofddoek zit geen bom!

In een hoofddoeken-debat zou best weleens mogen worden verzucht: "Laten we in elk geval blij zijn, dat onder een hoofddoek geen bom kan worden verstopt".
De verkorting "Onder een hoofddoek zit geen bom!" (copyright, rkh) bekt goed. Dat is één. En waarom vind ik deze slogan verder geslaagd?

De onderliggende boodschap is helder: De Islam is een bedreiging voor onze samenleving. "Islam is vrede" kan hier niet echt de boodschap zijn, want "bom" en "hoofddoek", geweld en Islam, staan in één zin. Dat fraamt niet goed.

Er is geen ruis. Of de hoofddoek op moet van het geloof of van een mannelijk familielid, dat is hier niet de kwestie. De hoofddoek wordt als gegeven genomen. De slogan is verder in nette termen geformuleerd, dus ook daar geen storende discussie over.

De slogan is robuust, tamelijk immuun voor kritiek.
Wie komt met de opmerking dat de Islam weer met geweld in verband wordt gebracht, houde men voor dat zulks nu juist hier niet gebeurt: er is GEEN bom verstopt.
Wie met semtex of een bom in de knot komt, houde men voor dat hij kennelijk geen gevoel voor humor heeft.

De slogan wordt ten vijfde gekenmerkt door een zekere lichtheid. Er is een knipoog naar de cartoon van Kurt Westergaard (bom met tulband). Er is ironie: Het omgekeerde wordt bedoeld van wat wordt beweerd. En er is de ambivalentie van zeggen en niet-zeggen, van hoop en wanhoop. Kortom, zelfs een intellectueel kan er lol aan beleven.

rkh, 17-02-10

Een retorische analyse van Wilders' "kopvoddentax"

De kopvoddentax is een belasting op het dragen van een hoofddoek door moslima's. De vraag naar de onderliggende analyse tilt de kwestie op een hoger niveau. De analyse en conclusie is: De moslim kost de belastingbetaler veel geld, laat hem dus zelf meebetalen. Of zonder conclusie: De kosten van immigratie en integratie rijzen de pan uit! Dat is de boodschap.
"Daar heeft Wilders wel een punt"*, zeggen velen en dat zijn niet alleen aanhangers.

Wilders had deze kosten kunnen koppelen aan bijv. de noodzaak tot verhoging van de AOW-leeftijd, met dus de suggestie van een oorzakelijk verband.
Maar Wilders koos er voor de kosten als gegeven te nemen, te koppelen aan de moslims zelf en hen daarvoor te laten boeten. De kopvoddentax als concretisering van de boodschap. Een magneetwoord dat beklijft.

Probleem is, dat velen wel een aardige moslima met hoofddoek kennen en dat wat Wilders zegt dan zielig voor haar vinden. En waarom de vrouwen gepakt en beledigd, terwijl de jongens/mannen voor problemen zorgen? Kortom, één en al ruis zodat de boodschap niet te horen was. Daar had je Kant, Halsema of Pechtold niet voor nodig.
Een goed spreker zorgt voor een vrolijke noot. Maar de knipoog** die Wilders in "kopvoddentax" stopte, zal door de meesten niet zijn gezien.
Wilders' eigen achterban vond het TE en de mensen van "Daar heeft Wilders wel een punt" haakten af. Kortom, Wilders had zich niet goed geprepareerd. Weg boodschap.

Sommigen meenden dat Wilders hiermee zijn eigen graf had gegraven. Maar zoals Wilders zelf zegt: hij heeft de werkelijkheid aan zijn kant. En inderdaad: elke dag wordt weer hout voor de brandstapel aangedragen, met name door de RIF-jeugd. Is het niet Gouda dan is het wel Nijmegen, Parijs, Brussel of Milaan.

* Pechtold gruwt van deze zin.

** Volgens het verhaal wordt/werd in Islamitische landen van ongelovigen beschermingsgeld gevraagd. "Oog om oog, tand om tand", dacht Wilders. Dus dan ook hier maar extra belasting gevraagd. De subboodschap dat de Islam pervers omgaat met ongelovigen, kwam dus ook al niet over.


rkh, 14-02-10

Niet-discutabele Waarheden

Wie "in de waarheid is" en in discussie gaat, heeft in praktijk al verloren. Want wie bewilligt in discussie, geeft aan dat een andere kijk mogelijk is. De waarheid is daarmee discutabel geworden, in de zin van dat er over kan worden gesproken en in de zin van dat het best anders kan zijn.
Het is dus niet verstandig om als "gelovige" in discussie te gaan. Dat geeft maar twijfel en weerstand met als gevolg dat doelen niet, half of niet op tijd worden gehaald. De "gelovige" getuigt en gebruikt het debat als platform.

De klimaatalarmisten* hebben dit simpele inzicht goed begrepen. Zij hielden sceptici buiten de deur.

Ook Koenders heeft het begrepen. Hij weigerde om samen met Arend Jan Boekestijn bij P&W aan tafel te zitten en over ontwikkelingshulp te praten.
Klink weigerde bij NOVA(?) met een bloemenbindster aan te zitten en in discussie te gaan over inenting.

En uiteraard Wilders. Die zegt gewoon dat "kopvoddentaks" gaat over kopvodden en niet over keppeltjes. Basta.

Merkwaardig gedrag trouwens van mensen die gewoonlijk hun vertrouwen stellen in de ratio en zeggen voor het debat te gaan.


* Deze "wetenschappers" trekken verkeerde conclusies, springen naar conclusies, passen zo nodig data aan en gebruiken dubieuze bronnen. Niet vreemd dus, dat in Groot-Brittannië geweigerd werd om bepaalde data openbaar te maken, zelfs na WOB-verzoeken.

rkh, 10-02-10

De rotonde als metafoor voor problemsolving

Een kruising waar het gevaar om de hoek ligt of de doorstroming verre van optimaal is, vraagt om actie. Er kan daarbij gekozen worden uit waarschuwingsborden, stopborden, zebrapaden, verkeerslichten, ongelijkvloersheid etc. Ik constateer dat nu vaak voor de rotonde wordt gekozen.

Bij alle oplossingen wordt uitgegaan van het menselijk tekort; van overmoed, onoplettendheid, verblinding. Maar het bijzondere aan de rotonde is, dat deze simpele en relatief goedkope structuur domweg een bepaald gedrag afdwingt en dat zonder de eigen verantwoordelijkheid te kort te doen. Doordat de aankomende bocht zeer scherp is en het totaaloverzicht ontbreekt, moet wel worden afgeremd. De bestuurder houdt daarbij zelf de verantwoordelijkheid de situatie verder in te schatten. Hij wordt bijv. niet verzocht om nodeloos te stoppen en te wachten, ook al is er geen kip te bekennen.

Kenmerken van deze aanpak zijn:
0. Acceptatie van het menselijk tekort.
1. Geen moralisme, maar een simpele aanpassing van de omgeving die op natuurlijke wijze een bepaald gedrag afdwingt.
2. Eigen verantwoordelijkheid blijft.

r.k.h., 08-02-10

Belang en Macht bij Wederkerigheid

Wederkerigheid is (negatief geformuleerd): "Als jij dat niet doet, dan doe ik dat ook niet. En omgekeerd." Onder welke voorwaarden heeft zo'n afspraak kans van slagen?

De overlastgevende man die tegen zijn buurman zegt: "Als jij je niet met mij bemoeit, dan bemoei ik mij ook niet met jou", geeft geen oplossing. Want het is niet in het belang van de buurman herrie te mogen maken, die wil rust. Beroep op Wederkerigheid biedt hier dus geen soelaas.

Een voorwaarde is dat beide partijen gelijkelijk belang hebben bij de afspraak. Wederkerigheid en Eigenbelang vormen te samen de constituerende elementen van de gulden regel. De regel zegt: "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet".

Maar waarom je houden aan deze leefregel, als je de sterkste bent? In een situatie als boven -waar empathie ontbreekt en de rechtsstaat het de facto laat afweten- biedt de honkbalknuppel uitkomst. Soms moet het eigenbelang met harde hand duidelijk worden gemaakt. Ontbreekt machtsevenwicht dan vertrekt de onderliggende partij. Gelijke verdeling van macht is dus eveneens voorwaarde voor het lukken van Wederkerigheid.

In een niet-moreel gefundeerde minimale moraal staan Eigenbelang, Macht en een gelijke verdeling daarvan over de partijen centraal. De gulden regel kan dus niet alleen een minimale moraal funderen. Daar hoort machtsevenwicht bij.

rkh, 03-02-2010

Spelen met de hoofddoek als vorm van coping

Ik erger mij aan de moslima's die met een hoofddoek lopen en aan de nuttige idioten die dit vol overtuiging promoten. Omwille van de eigen volksgezondheid moet je iets met die ergernis. Dat is coping.
Je kunt je in hun geloof verdiepen of een praatje maken in de hoop de ergernis kwijt te raken. Je kunt het probleem ridiculiseren met de opmerking, dat onder een hoofddoek geen bom kan zitten.
Je kunt relativeren door naar "ons moe" te wijzen, die in de jaren '50 soms ook met hoofddoek liep.
Maar voor mij is de hoofddoek van een moslima toch steeds meer de opgestoken middelvinger richting het Westen, die voor haat en tweespalt staat. En ik word er niet geruster op, want ik zie steeds meer hoofddoekjes. Het begint nu ook al bij kleine kinderen. Je voelt je een vreemde in eigen land. "Het land wordt gekoloniseerd", fraamt Wilders.

Ergernis kun je ook uiten en vormgeven in grapjes, ironie, sarcasme en cynisme. Het geeft het gevoel weer meester te zijn over jezelf en de situatie, zelfs als je je niet uit. Over inhoud en presentatie moet van te voren natuurlijk wel worden nagedacht. De kunst is om niet te schelden of te etiketteren, maar om de negatieve energie, die aan de Islam kleeft, zelf zijn werk te laten doen.

Uit voorraad leverbaar:

- Kun je me horen of heb je je al van de wereld afgekeerd?
- Wat zie jij er eigenlijk verleidelijk uit, zo met die hoofddoek!
- Ga je nu ook zeggen dat DE hoofddoek niet bestaat?
- Waarom eigenlijk niet meteen voor een boerka gekozen?
- Wat leuk die hoofddoek! Als ik jou was, zou ik er twee over elkaar dragen.
- Wat broeit er tegenwoordig allemaal onder zo'n hoofddoekje?
- Er kan in ieder geval geen bom onder zitten.
- Mag je nu ook niet meer de billen van een bejaarde man wassen?
- Voordeel van een hoofddoek is, dat je die uit en bij protest af kunt doen. Bijv. als een te Westers gekleed meisje door haar broer is vermoord. Een mooi gebaar van "Wij pikken het niet meer".

rkh, 27-01-2010

Het wensdenken van Pels

Dick Pels geeft hoog op van het "democratisch debat". In plaats van Wilders voor het gerecht te slepen, moet het debat worden gezocht. Maar voorwaarde is wel -naast presentie-, dat dan zekerheden tijdelijk worden opgeschort en eigen opvattingen worden gerelativeerd. Waarheidsdenken is in een debat uit den boze, aldus Pels. (Volkskrant, 26/01/10)

Dit is wensdenken. Want wie "in de waarheid is", schort niet op en relativeert helemaal niets. Dat geldt voor dierenactivisten, antimilitaristen, antiabortusactivisten, antifascisten, zowel als voor de heren Mohammed B. en Geert Wilders. Dat betekent dat argumenten er niet toe doen. Zie de kamerdebatten. Feiten verschijnen en worden gewogen in het licht van de ideologie en dat is het eigen gelijk. Een debat lukt eigenlijk alleen, als men het al fundamenteel met elkaar eens is.

Wat een "debat" uiteindelijk oplevert, wordt niet bepaald door de Rede, maar door de macht van het getal en van de straat. Mooier moeten we het niet maken.


rkh, 26-01-10

Waarom zul je niet liegen en bedriegen?

In de regel "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet" staat uitdrukkelijk niet dat iets moet of niet mag. Een moreel imperatief ontbreekt. Je kunt uit deze simpele en tegelijkertijd diepzinnige leefregel alleen maar concluderen -althans als het aan mij ligt- dat het niet prudent is om kwaad te spreken, te pesten, te beledigen, te vernederen, te bedriegen, privacy te schenden, te bedreigen, vrijheden te ontnemen, te verwonden of te moorden.
Maar waarom zul je eigenlijk een ander bijv. niet bedriegen als het zo uitkomt?

Dat is een kwestie van reciprociteit: wie bedriegt, kan zelf ook bedrogen worden. En waar vertrouwen ontbreekt, is bijv. handel niet mogelijk. Wie anderen vrijheden ontzegt, kan ook zelf vrijheid worden ontnomen. En -zoals bekend- floreert een maatschappij in onvrijheid niet optimaal. Reciprociteit houdt in dat wat je een ander aandoet, ook jou kan worden aangedaan en dat keert zich tegen jezelf.

Een gezonde samenleving kan niet zonder de waarden "eerlijkheid", "betrouwbaarheid", "vrijheid" en "respect"(voor persoon, lijf en goed). Deze minimale "moraliteit" is de conditio sine qua non voor elke samenleving. De fundering is amoreel. Je liegt niet. Niet omdat het niet mag, maar omdat het onverstandig en irrationeel is. Zelfs een kind kan dat begrijpen. Het is welbegrepen eigenbelang. Fraaier kunnen we het niet maken.


Terzijde: Notoire pestkoppen als Paul de Leeuw en Gordon zijn beiden in een diepe dip geraakt, omdat ze van zichzelf walgden. De moraal is dus ook vanuit de psychologie te benaderen. Ik begrijp nu ook meer de opmerking uit de hogere filosofie, dat een dictator niet gelukkig kàn zijn.

rkh, 20-01-2010

Wat gij niet wilt

Thomas van Aquino zei: "Ieder het zijne" en Immanuel Kant: "Handel zo dat de maxime van uw handelen algemene wet kan worden". Aan beiden heb je weinig. Het simpele "Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet" biedt veel meer een richtsnoer voor het handelen. Drie zaken vallen op aan deze zgn. gulden regel.

Wat bijv. opvalt, is dat het IK de maat der dingen is. Wat IK niet wil, is maatgevend. Dus hier geen hoogdravende moraal, maar één die uitgaat van de (egocentrische) natuur van de mens.

Wat verder opvalt, is dat het hier over handelingen gaat. Dus het gaat niet om gezindheid, motieven en goede bedoelingen. Wat telt is het concrete gedrag en niet wat onkenbaar is.

Ten derde valt op de negatieve formulering. Ik wil NIET vernederd, beledigd, opgelicht of bedrogen worden*.
In een positieve versie zou iets opgedrongen kunnen worden: "De ander zal het ook wel leuk vinden om in het middelpunt van de belangstelling te staan of om -ingeval van een masochist- geslagen te worden". Maar wat een ander denkt en voelt, kun je op voorhand niet weten. Een simpele waarheid.
Niet-doen wint het dus van doen.

Kortom, het appèl "Wat gij niet wilt ..." staat voor een minimalistische moraal, die uitgaat van het haalbare.


* Worden de grenzen opgezocht dan stuit je op de politieagent die zelf geen bon wil en de rechter die geen straf belieft.

rkh, 19-01-2010

De onmogelijkheid en onwenselijkheid van volledige transparantie

Wie transparant is, motiveert zijn beslissingen en is daar open en eerlijk over. Transparantie lijkt doel op zich geworden. Rechters moeten hun vonnissen beter onderbouwen en uitleggen. Er worden kanttekeningen geplaatst bij het "geheim van de raadkamer", bij de discretionaire bevoegdheid van ministers en bij geheime stemmingen.

Volledige transparantie is alleen al theoretisch onmogelijk. Van de Ratio wordt teveel verwacht. Transparantie houdt in dat alles is te verdedigen. Maar een rationeel betoog eindigt per definitie in irrationaliteiten, in de zin dat er geen argumenten meer zijn.

Volledige transparantie is ook praktisch onmogelijk. Men kent immers zijn eigen diepste motieven niet. Zoals Pascal al zei: "Het hart heeft zijn redenen, die het verstand niet kent".

Zou volledige transparantie mogelijk zijn dan nog is transparantie onwenselijk. Want een beslissingsproces moet eindigen. Definities, interpretaties, argumenten, wegingen kunnen niet eindeloos bediscussieerd worden.
En daarenboven zou alles zeggen anderen en de eigen positie kunnen schaden.

n.b.: Dit is een herschrijving van "Nut & Noodzaak achterkamer". Daar gaat het om de verdediging, hier om de aanval.

rkh, 17-01-2010

De krant denkt voor u

Het zou de krant om waarheid moeten gaan. Maar dat is dus helemaal niet zo. In de mission statement van de Volkskrant staat: "bijdragen aan een betere wereld" (of iets dergelijks)*. En waarschijnlijk geldt deze moreel hoogstaande opdracht voor meer media. Dus dan kan het niet verbazen dat vrede soms voor waarheid gaat.

Je leest en hoort dat een 28-jarige Somaliër een aanslag heeft gepleegd op de tekenaar Kurt Westergaard. Punt. De internetsite "Welingelichte Kringen" vat een artikel uit de New York Times samen en daaruit blijkt dat de jongen als 13-jarige asielzoeker naar Denemarken is gekomen.
Opvallend in de berichtgeving hier te Lande is de afwezigheid van het predicaat "asielzoeker" en van het predicaat "Somalische Deen" of "Deen van Somalische afkomst"**. Gewone mensen -is kennelijk de gedachte- zouden wel eens foute verbanden kunnen leggen tussen asielzoeker/vreemdeling en terreur. En dat zou het mooie idee een "high trust society" te zijn, maar verstoren. Dus dan maar liever niet de waarheid gezegd. Waarschijnlijk ontbreekt zelfs de nieuwsgierigheid er naar en is niet eens gezocht naar antwoorden op simpele vragen.

Hetzelfde met Culemborg. Trouw en anderen begonnen -waarschijnlijk contre coeur- met een "historisch overzicht" van de problemen daar met Marokkanen. Maar dat zal te stigmatiserend zijn geweest. Dus moest er ontrift (copyright, rkh) worden en werd het een gevalletje terratoriumdrift, gelijkelijk*** verdeeld over Molukkers en Marokkanen. Farid Azarkan van SMN maakte het probleem nog kleiner door te spreken van een ruzie tussen families. Anderen -zoals de commentator van de NRC- gaven domweg Molukkers de schuld, die dulden immers geen vreemden in hun wijk.

Gelukkig doorzien de meeste mensen de hypocrisie en leugenachtigheid van de mainstream media in het downplayen van bepaalde problemen. De mensen zien dat de keizer geen kleren draagt. Daar hebben ze Wilders niet voor nodig.


* Ik heb dit niet meer terug kunnen vinden.
** Het Westen kennende, neem ik aan dat hij al lang is genationaliseerd.
*** Hoe toevallig!

rkh, 12-01-2010

Andermans schoenen

Vraag: "Stel dat je invalide bent. Zou je dan niet willen dat gebouwen toegankelijk zijn?".

Een vraag die bij het denken over de inrichting van de gebouwde omgeving van nut is. Maar dan moet ook tegelijkertijd de vraag gesteld worden: "Stel dat je valide bent. Zou je dan willen betalen voor toegankelijkheid?". Want er zijn altijd meer kanten aan een zaak.

Volgende vraag: "Stel dat je Afrikaan bent. Dus vergeet even dat je blank en rijk bent. Zou jij dan niet de oversteek naar het Westen wagen?".

Het min of meer logische antwoord luidt: "Ja, want anders zou ik geen Afrikaan zijn".*
Het gewenste antwoord is: "Ja, uiteraard!". Vraag en antwoord verraden een wereldbeeld waarin iedereen algauw zielig en hulpbehoevend** is, de maatschappelijke ordening toeval en het land van niemand in het bijzonder is. Voor een ieder een plek onder de zon.
Mijn eigen antwoord: "Als Afrikaan zou ik de handen uit de mouwen steken". Wedervragen zijn: "Wat met de achterblijvers?", "Wat blijft over van onze eigen sociale rechtsstaat als iedereen de oversteek waagt?", "Wat vindt de Afrikaan zelf, gesteld dat hij Westerling zou zijn?". Simpele vragen die echter weinig worden gesteld.

Verschil tussen de cases is, dat het invalide-zijn een mens beperkt en dat doet het Afrikaan-zijn niet.

Derde vraag: "Stel dat je een koe bent. Zou je dan niet opteren voor een natuurlijke dood i.p.v. op een bord te eindigen?".

Conclusie: De vraag om in andermans schoenen te gaan staan, is vooral een eenzijdige, emotionele en retorische vraag.

* De uitspraak "Als ik jou was dan zou ik het anders hebben gedaan" is eigenlijk onbegrijpelijk.
**Elke week vertrekt vanuit Rotterdam een busje met voedsel en sapjes richting het doorgangskamp Calais.

rkh, 06-01-2010

In de misdaad lukt integratie wel!

Bij de strandrellen van Hoek van Holland denk je aan een oerhollands gebeuren. Misschien dat "strand", "(Hoek van) Holland" of "(blanke) duinen" dit triggert. In ieder geval hebben de media -met hun herhaalde verwijzing naar de Feyenoord Hooligans- er alles aan gedaan om de rellen subliminaal te koppelen aan "blank" en "dom". Van de media hoef je op dit beeld dus geen correctie te verwachten. Die gaan juist tot het uiterste om maar geen kleur te hoeven bekennen.

Maar wie -lang na de rellen- het programma "Opsporing verzocht" heeft gezien, weet beter: veel strijders hebben een kleur. Ik kreeg zelfs de indruk dat de nieuwe Nederlander daar in Hoek van Holland nogal zwaar vertegenwoordigd was, althans aan het front.

In criminele kringen is menging niet vreemd. De hoofdman van de Hells Angels is Molukker. Mannen als Willem Holleeder voeren een personeelsbeleid waarin diversiteit op waarde wordt geschat. In de misdaad krijgt "samen leven, samen werken" dus wel inhoud. Dat is een kwestie van een aansprekend doel hebben, waaraan in gezamenlijkheid wordt gewerkt.

Gek eigenlijk, dat niemand durft te claimen dat in de misdaad de integratie aardig is gelukt. Nederland telt zijn zegeningen niet.

rkh, 30-12-2009

Ja, ik wil

Je denkt zelf je vinger te bewegen, maar een hersenscan laat zien dat al eerder en onbewust tot die daad is besloten. Dus nu is ook nog wetenschappelijk bewezen, dat de vrije wil illusoir is. Je kunt niet meer zeggen "ik beslis", want er is al enkele seconden eerder voor jou besloten. De hersenwetenschapper Dick Swaab is ervan overtuigd dat wilsvrijheid een illusie is. Marcel van Dam ziet kansen om met deze harde wetenschap het neoliberalisme -met zijn ideologie van "eigen schuld, dikke bult"- onderuit te halen.

Ik ben op dit punt niet onder de indruk van de geleerde Swaab. Er zijn zeker situaties waarbij de intuïtie (het gevoel) het wint van de ratio, waarbij onbewust wordt beslist. Intuïtie is echter niet gelijk aan willekeur. De intuïtie is gevormd door karakter, opvoeding, intelligentie, ervaringen, peers. Kortom, de intuïtie is in hoge mate verredelijkt en daardoor uitdrukking geworden van de persoon zelf. De intuïtie is van iemand, is eigen. In deze zin kan nog steeds gesproken worden van een ik, dat beslist.

In sommige gevallen waar Swaab zegt "het ik beslist niet", beweer ik dus dat een afgeleid ik beslist. Denk bijv. aan de keuze van de levenspartner. Het is de intuïtie die als een betrouwbare gids, hier leidend is.

Swaab maakt echter ook aanspraak op algemene geldigheid. Is daarop af te dingen?
Stel ik maak met Swaab de afspraak dat hij mij 10 opdrachten geeft om een kopje op een bepaalde manier over tafel te schuiven. Ik voer zijn opdrachten uit, zoals afgesproken. Lijkt mij stug dat een scan van mijn hersenen 10 keer een "er is al onbewust besloten" laat zien. De opdrachten komen immers linea recta van Swaab. Ik voer elke opdracht volgens afspraak uit, omdat ik dat wil en zo heb afgesproken. Bij mij geen homunculus.

Witteman hoorde alles aan en had geen verweer.

rkh, 25-12-2009

Bij de dood van Ishmael Gumbs

Gumbs is dood. Zoals dat gaat in de Bijlmer: er is onenigheid om niets, iemand wordt gebeld en daar lig je dan. Hij kwam anderhalf jaar geleden van Sint Maarten. Hij leek net een beetje zijn draai te hebben gevonden, ging naar school. De negentienjarige laat een zwangere vriendin achter en een kind bij een andere vrouw. Van zijn coach mochten we vernemen dat hij de laatste tijd in de kelderbox van zijn nieuwe schoonmoeder sliep. Gumbs woonde eerder bij zijn zus in.

Ik word niet goed van zo'n bericht. Je leest niet: wat belachelijk zo'n joch met twee kinderen die waarschijnlijk voor galg en rad opgroeien. Je leest niet: wat moet zo'n vent hier in Nederland. En dat dan niet zeggen uit zorg om Gumbs en zijn kinderen, maar uit zorg om Nederland. En je leest niet: wat kost dit allemaal niet en wie betaalt dat!
Natuurlijk, in menig huiskamer zal de ergernis vrijmoedig worden uitgesproken. Maar officieel hoor je alleen maar dat zijn dood wordt betreurd, hoe erg dat is voor familie en vrienden en -waarschijnlijk- dat de instanties hebben gefaald, zo niet dat Nederland als geheel tekort is geschoten.

De "elite" wil dat we dit alles normaal vinden. Zoals we het ook normaal moeten vinden, dat in 2010 de helft van de Amsterdammers allochtoon is.

rkh, 23-12-2009

Detaillist van geboorte

De detaillist heeft oog en oor voor detail. Hij ziet -misschien eerder en meer dan anderen- het vreemde, het onmogelijke, de inconsistentie en de incoherentie. De detaillist wordt daardoor afgeleid, raakt de draad kwijt en mist mogelijk de essentie. Hij blijft in details hangen.
Ik herken mezelf in deze beschrijving.

Frans Timmermans schreef: "...dubbele, eeuwige vraag: Wie ben ik en waar ben ik?" en ".. een perpetuum mobile dat nutteloos wordt als het ophoudt met bewegen". Ik wind mij op over zulke onzin en voor mij wordt zijn artikel dan onleesbaar.
Voor wie -in vredesnaam- is "Waar ben ik?" een existentiële vraag? En het is toch per definitie onmogelijk dat een perpetuum mobile stopt.

De logica E.M. Barth had het in een lezing over een oneindig aantal sterren. Ik interrumpeerde meteen met "Dat kan niet!". Want alleen zo kon ik het verhaal volgen.

De criminoloog Frank Bovenkerk heeft niets met een culturele verklaring voor de ontkennende Marokkaan. Volgens hem heeft de Marokkaan gewoon geleerd dat je hier mee weg komt. Maar onverklaard blijft dan waarom de Marokkaan met criminele inborst zoveel slimmer is dan andere criminelen.

Gisteren gekeken naar Raoul Heertje in gesprek met een waarschijnlijk superintelligente Rory Stewart. Die Stewart zei in Afghanistan de traditionele kledij aan te trekken om niet al van verre te worden herkend, zodat hij rustig met de hond kan wandelen. "Maar een hond is toch onrein?", denk ik dan.

Van "de waarheid liegen" en "een soort van" krijg ik spontaan uitslag.

Ik herken de detaillist in Amanda Kluveld. In het progamma "Obalive" stuiterde zij over de Islam-rede van Obama die o.a. de uitvinding van het buskruit toeschreef aan de muzelman. Met als gevolg dat Kluveld niet aan een algemene beschouwing toekwam. Voor Stephan Sanders waren de uitglijders van Obama geen enkel probleem. Hij ergerde zich zelfs aan haar.
Ik begrijp Kluveld en haar onvermogen dus wel.

rkh, 22-12-2009

Ook minaretten vangen veel wind

Zwitsers hebben zich in een referendum uitgesproken tegen de bouw van minaretten. Regering, vakbonden, werkgevers en kerken hadden uiteraard anders geadviseerd. Maar van "het volk" was 57% voor een bouwverbod, waar op 37% was gerekend. De autoriteiten zijn in shock.

Wat opvalt in en aan de reacties van officiële zijde is de snelheid en heftigheid van reageren, de minachting voor de stem van het volk en de buiging richting Mekka. Hier te lande sluit Verhagen een veroordeling wegens schending van mensenrechten niet uit. Rouvoet is voor een ondubbelzinnig nee tegen het verbod. Ter Horst betreurt de uitslag en prijst het Nederland zonder plebisciet.

Ook de media bleven niet achter. NOVA liet Ramadan opdraven. De commentator van Trouw zag werk voor het Europese Hof.

"Grote woorden", om met Balkenende te spreken. Maar de godsdienstvrijheid is m.i. hier helemaal niet in het geding. Wat we hier zien, is typisch dhimmie-gedrag. De meeste politici zien niet graag de muzelman vertoornd en dus moet het bouwverbod van tafel. Het gaat niet om de waarheid, maar om godsvrede en economische belangen. De angst regeert, de Islam wordt gevreesd. Als dat geen Islamofobie mag heten.

De boodschap van het referendum wil men niet horen en die is: "Baas in eigen huis". "We" willen geen minaretten als bajonetten, geen koepels als helmen en moslims als soldaten van Allah (Erdogan). Nee tegen de minaret als opgestoken middelvinger richting het Westen. De heftigheid in het ontkennen -door de gevestigde orde- van de islamisering van West-Europa bevestigt juist de islamisering en maakt duidelijk dat op dit punt van de meeste politici niets valt te verwachten, zelfs geen begrip.

Probleem is dat maar 0% van de Groenlinks-stemmers en 6% van de stemmers die nu op D66 zouden stemmen, de Islam als vooral een politieke beweging zien. Dat is landelijk 25%. Volgens De Hond ziet 75% de Islam als vooral een religieuze beweging. Misschien had hij ook moeten vragen naar wat de Islam op de tweede plaats is.

rkh, 3-12-2009

Bewijs & Heuristiek

De formule die bij een meetkundige rij hoort, is:

S(n) = a.(1- r^(n+1))/ (1-r).

Het bewijs gaat als volgt:

S(n)= a + a.r^1 + a.r^2+ a.r^3+ a.r^4 ….. a.r^n (meetkundige rij)

r.S(n)= a.r^1 + a.r^2+ a.r^3+ a.r^4 ….. a.r^n + a.r^(n+1) (links en rechts keer r)

(1-r).S(n)= a - a.r^(n+1) (verschil van het voorgaande)

S(n) = a.(1- r^(n+1))/ (1-r) Q.E.D.

Dit bewijs is de justification. Die krijg je in het onderwijs voorgeschoteld met de suggestie dat dat het is. En de conclusie kan niet anders zijn dan dat jezelf kennelijk te dom bent om zo’n formule en zo’n bewijs te bedenken.

Hoe je op en aan dit bewijs komt –de invention- dat leer je in het onderwijs niet. Er is geen ruimte voor Heuristiek, de kunst van het vinden. Dat komt door angst voor chaos in de klas. Want hoe creativiteit te kanaliseren en hoe om te gaan met snelheidsverschillen en met leerlingen die “het” niet in zich hebben?

De heuristiek is hier: schrijf het eens uit voor a=1, r=2 en n=1,2,3 .. en probeer het patroon te herkennen; schrijf het uit voor a=1, r=3 en n=1,2,3 … etc.

Dit simpele en strenge bewijs illustreert voor mij overigens wel mooi de schoonheid van wiskunde.


rkh, 20-11-2009

Dubbelspel

Ik erger mij als anderen een kwestie quasi-achteloos kwalificeren als een non-issue of een debat afdoen met “beschamend”, “onredelijk” of “een non-debat”.
Mijn reactie moet dan zijn: “Daar gaat u niet over!”.
De ergernis betreft een rolwisseling: de speler wordt plots scheidsrechter.
Helemaal erg is het, wanneer wordt geklaagd in termen van “gekakel” of “toonhoogte”. Wat in wezen een ad hominem is.

Post Scriptum: Dit was eerder al onderwerp. Maar dit is de finale analyse.

rkh, 19-11-2009

Baas in eigen huis

Marcouch weet het mooi te zeggen: “Wij moeten de Islam welkom heten. Wij moeten moslims niet uitsluiten.” Voor hem houdt dit o.a. in: de koran op openbare scholen, politieagentes met hoofddoek.*
Maar wie zijn “wij”? En van wie en waarom “moet” dat?

Cohen ziet het als zijn opdracht “De boel bij elkaar te houden”.
Maar de vraag wordt niet gesteld wat je dan bij elkaar houdt en waarom je dat zou moeten willen.

De slogan van dit kabinet is: “Samen leven, samen werken”.
En ook hier wordt aan de waarom-vraag voorbij gegaan.

Thillo Sarrazin –ex SPD-senator van Berlijn- zei geen respect te hebben voor mensen, die van de staat leven, staatsvijandig zijn, hun kinderen niet opvoeden en “kopftuchmädeln” produceren. Sarrazin heeft het geweten, maar hij kreeg wel veel bijval vanuit de bevolking. Dat was net na de verkiezingen, waarin integratie en immigratie geen issue waren. Het is een “inconvenient truth” die met het oog op de cohesie in de samenleving maar beter niet verteld kan worden.

Tom van Dijk** zegt dat een frame een interpretatiekader geeft, dat een probleem duidt en een oplossingsrichting biedt. Ik zou zeggen dat dan “Baas in eigen huis” een goede kandidaat is.

Zelf kiest Van Dijk voor het frame “Binding, bindend leiderschap” als opvolger van het “Samen”-frame van Balkenende c.s. en van de frames “Overheid functioneert niet (Puinhopen van Paars)” en “Openheid zonder politieke correctheid” uit het Fortuyn-tijdperk.
Maar met de keuze voor “bindend leiderschap” gaat ook hij voorbij aan de wezenlijke vragen, namelijk wat bindt ons en waarom zouden we ons moeten laten binden.

rkh, 15-11-2009

* Het zijn uitspraken in de geest van Marcouch. Nog zoiets: “Onze democratie kan de orthodoxie aan, want democratie is –net als moderniteit- onweerstaanbaar”.
** Tom van Dijk: Het is verlangen. Opgenomen in de SCP-publicatie “Crisis in Aantocht”.

Perverteringen van de Idee van Gelijkheid

Een eerste pervertering is Gelijkheid laten samenvallen met Eigen Gelijk. Hirsi Ali bijvoorbeeld ziet geloof als gif en op grond daarvan wijst ze de school met de bijbel af. Hier geen abstractie van eigen situatie of veralgemening* en hier geen oog voor diversiteit of anders-zijn. Wat ze meent, denkt te menen of denkt te moeten menen, wordt verabsoluteerd en het liefst aan anderen opgelegd.

Een tweede pervertering is Gelijkheid nemen als doel op zich. Direct is Iran net als de VS een kernmacht. Want waarom –niet waar- de één wel en de ander niet? Maar wat schieten we er mee op?
Het Verwey-Jonker Instituut wil met alle geweld Gelijkheid van man en vrouw aan de SGP opdringen. Maar wie wordt hier gelukkig van?

Een derde pervertering is de Idee van Gelijkheid gelijkstellen met egalitarisme. Waarbij niet alleen de uitkomsten gelijk moeten zijn, maar het liefst ook nog de beginvoorwaarden. Daarom vrij baan voor crêches en brede scholen en daarom weinig oog voor hoogbegaafden. Het radicale socialisme is een beweging tegen de natuur in.

rkh, 12-11-2009


* Het probleem is hier dus niet “Geloof: gift of gif?”, maar in welke mate mag de Overheid zich bemoeien met iemands leven?

Sociologen met een boodschap

De critici van de multiculturele samenleving worden nu ook al aangevallen vanuit een taalkundige hoek. Met dank aan Foucault.
Het verhaal is: Wie iets benoemt, zegt iets maar tegelijkertijd ook iets niet. Wie “crimineel” zegt, zegt tegelijkertijd “geen goede burger”. Wie “illegaal” zegt, zegt ook “niet-legaal”. Wie “allochtoon” zegt, zegt tegelijkertijd ook “niet-autochtoon”. Benoemen leidt tot uitsluiting.

De sociologen Jan-Willem Duyvendak en Willem van Schinkel* slaan ons met dergelijke, ogenschijnlijk, open deuren om de oren, waarbij het woord “Allochtoon” de boosdoener is. Maar hoe moet de allochtoon dan heten?**
Is het schieten opgehouden na de ban op het woord “Bijlmer”?
En zouden de heren ook zo moeilijk doen over de dichotomie “leerling-meester”?
Dit zijn weliswaar kwinkslagen, maar de ondertoon is serieus. Want de werkelijkheid, de menselijke natuur, verander je niet zo maar met woorden of door woorden te schrappen***.
En doen de heren soms moeilijk over de actie “I’Amsterdam”, die alle niet-Amsterdammers buitensluit? Ik denk het niet.

Hun eigenlijke punt is de dreigende teloorgang van het multiculturele Ideaal van Gelijkheid voor alles en iedereen. Sleutelterm hierbij is “Uitsluiting”. Maar dit is –net als “uitbuiting” uit de politieke economie- geen wetenschappelijke term. Uitsluiting is het verwijt en Gelijkheid het doel. Met hun taalkundige exercitie willen ze een wetenschappelijke onderbouwing suggereren en hun eigenlijke doelstelling verhullen.
Dit alles is de wetenschap voorbij.

rkh, 5-11-09

* Hij was zomergast van Bas Heijne.
** Het is een “begging the question”. Er is een kwestie en daar wordt totaal aan voorbij gegaan.
*** Foudraine (“Wie is van hout?”) hoopte met architectuur en taal de werkelijkheid te veranderen.

Herinterpretaties

Je ziet iemand ergens nadrukkelijk naar kijken. Onwillekeurig gaat jouw blik ook in die richting. Nieuwsgierigheid?
Nee, niet in de eerste plaats. Je kijkt of er gevaar dreigt. Het is een reactie vanuit de oerschors.

Je zit in een restaurant. Iemand sluit de deur niet na binnenkomst. Je hebt geen last van tocht, maar bent wel verstoord. Veroorzaakt dit gedrag van de binnenkomer de ergernis?
Nee, niet in de eerste plaats. De autist in je vindt dat de openstaande deur de orde verstoort.

Een bejaarde zegt niets te maken te willen hebben met internet. Hij ziet het zelf als een soort verzetsdaad. Is de moderne techniek hiervan de oorzaak?
Nee, het is de angst voor het onbekende en de angst om te falen.

rkh, 03-10-2009

Intellectueel ongemak

Prof. dr. Jan-Willem Duyvendak heeft het voor de radio over het gebruik van de woorden “allochtoon” en “autochtoon” en over de consequenties daarvan: uitsluiting voor de nieuwkomers en nationalisme voor de “oudkomers”.

Ik voel aan alles dat ik er fundamenteel mee oneens moet zijn. Maar ik heb op dit moment geen verweer, laat staan een ontregelende en ontspannende kwinkslag*. Het geheugen schiet te kort, er is geen begrippenapparaat voor déconstructie en ik heb niet de rust, de moed of het intellectueel vermogen voor een analyse à la minute.

Een goochelaar belazert de zaak ook, maar dat wordt verwacht en daar ga je stilzwijgend mee akkoord. Bij iemand als Duyvendak ben ik niet nieuwsgierig naar zijn verhaal, maar wil ik eerst en vooral de trucs doorzien om hem vervolgens tot zwijgen te kunnen brengen. Het blijft echter bij een confrontatie met eigen onvermogen. Dat geeft meer dan teleurstelling, dat geeft woede, want het gaat niet om niets.
Ik begrijp de mensen die zonder woorden zijn en komen tot “zakkenvuller!” of “ivoren toren gezwets”.

Hetzelfde ongemak heb of had ik met “meervoudige identiteit”, “de Nederlander bestaat niet**”, “de meningsvrijheid is de laatste jaren op geen enkele manier ingeperkt” (Elsbeth Etty, Jan Kuitenbrouwer), “Verdonk denkt zelfs al dat Sinterklaas door moslims wordt bedreigd”, “trots zijn op Nederland is eng”.

rkh, 01-11-09

* Imam: “Natuurlijk mag godsdienstkritiek, alleen niet op de Islam”.
** Dat de Oranjes in het Afrikaans vastgoed zitten, krijgt hier weinig waardering. Dat zegt iets over de Nederlandse Identiteit/cultuur.

Zonder oplossing geen probleem

Het is des mensen om problemen te ontkennen, te negeren, te ridiculiseren, te verhullen of te relativeren. Want wie een probleem accepteert, is daarmee probleemeigenaar geworden. Met alle gevolgen van dien.

Trouw positioneert zich als de krant van Groenlinks (ter info: de huidige hoofdredacteur was vroeger lid van de CPN). Elk artikel in de krant dat dit gedachtegoed uitdraagt en verschijnt op internet, kan rekenen op een uitermate negatief onthaal. Zoals omgekeerd, Ephimenco -de “rechtse” commentator van Trouw- bijna altijd veel bijval krijgt. Aan die negativiteit zou de krant -uit het oogpunt van imagobeheer- iets moeten doen. Maar wat? Dat is onduidelijk en daarom zal de redactie er geen probleem van maken.

Overbevolking is een probleem. Maar bevolkingspolitiek stuit algauw op wetten en bezwaren. Dus is het vooralsnog geen thema in de politiek.

Een probleem accepteren betekent werk, verantwoordelijkheid nemen, mogelijk negatieve publiciteit en afbreukrisico. En daar houden bestuurders en politici niet van. Is een oplossing en dus een handelingsperspectief niet binnen bereik vanwege wetten, stand techniek, financiën of weerstand vanuit de bevolking, dan is dat een reden te meer om een probleem gewoon te negeren.
Het “U heeft geen oplossing!” moet dan ook als noodkreet worden begrepen, opdat er maar geen probleem moge zijn.

rkh, 26-10-2009

The Conspiracy of Silence van politiek en media

In 1978 is voor 3000 Roma-zigeuners een soort generaal pardon afgekondigd. Deze mensen en hun vele navolgers hebben Nederland niet verrijkt. Daarover is consensus. De tijd van toen en de problemen van later zijn gemakkelijk terug te halen. Wat ligt meer voor de hand dan de spraakmakers van die tijd op het journalistieke hakblok te leggen en om de rol van de media te analyseren? Alleen het gebeurt niet en zal niet gebeuren.

Een TV-programma “Welcome Home”, dat op Schiphol exclusief ex-asielzoekers opvangt die van vakantie terugkeren uit het land dat ze zeggen te zijn ontvlucht. Zo’n programma zal niet te zien zijn.

De 26.000 gezichten zijn onder dak. Maar wie zijn de verliezers? Welke autochtoon wacht daardoor nog steeds op een woning? Soms zie je een oproep in de krant om te komen met verhalen voor een nog te maken programma. Niets gezien, niets gehoord.

De gevestigde politici en de gevestigde media hullen zich in een zwijgen, want Wilders mag niet in de kaart worden gespeeld, aan de intenties van de programmamakers mag niet getwijfeld kunnen worden, het draagvlak mag niet worden ondermijnd, er moet een handelingsperspectief geboden worden en we moeten het vooral leuk houden met elkaar.
Het is dus niet vreemd, dat hier zowel als in Duitsland immigratie/integratie geen thema was in de laatste verkiezing.


rkh, 21-10-2009

De prijs van concurrentie

De prijs brengt vraag en aanbod bij elkaar. Bij concurrentie –zonder fysieke schaarste- wordt op den duur de prijs gelijk aan de kostprijs. Dat betekent dat uiteindelijk één partij overblijft of –en dit is waarschijnlijker- dat er geen aanbod meer is, ondanks de vraag. Dus dat hier geen schoen meer wordt gemaakt, geen pot meer wordt gebakken, geen poetsvrouw meer beschikbaar is. Concurrentie heft –naar haar aard- zichzelf op. Wat verdwijnt zijn ambachten, oude beroepen, industriële producten en de daarbij behorende arbeidsplaatsen.

Op vele manieren is tijd te rekken. Denk aan: patenten, innovaties, nichemarkten. Is er aan een product of dienst niets meer te verbeteren dan kan winst gezocht worden in omzet. Kosten kunnen worden teruggebracht door intelligentere organisatie, betere logistiek, invoering van techniek en door loonkosten te verlagen.
De overheid kan de btw verlagen, loonkostensuppletie geven, export bevorderen, import belasten. Maatregelen die tegen de vrije markt gedachte ingaan en alleen maar uitstel van executie zijn. Merk op, dat wat de één dan op de prijs verdient door allen -via belastingen- wordt betaald.

Het proces van de teloorgang van concurrentie wordt versneld door hoge loonkosten en een inflexibele arbeidsmarkt.

Er zal altijd vraag zijn naar aspirine. Maar als in en door een concurrerende markt geen droog brood is te verdienen aan een zo uitontwikkeld product als aspirine dan zal er geen aanbod meer zijn vanuit de marktsector, ook al is er geen tekort aan grondstoffen. Zo zal ook de boer door de marktwerking noodzakelijkerwijs uit Nederland etc. verdwijnen of ambtenaar worden in dienst van Natuurbeheer. Zie ook de postbezorging over de afgelopen decennia.
Een aspirine kan nog een kleurtje of smaakje krijgen en daardoor voor een tijd zorgen voor werkverschaffing. Maar voor een boer zijn alle mogelijkheden (vergroting bedrijf, melkrobots, schapenkaas aan huis verkopen, subsidies) wel zo’n beetje uitgeput.

Het is één van de paradoxen van deze tijd dat welvaart noodzakelijk samengaat met schaarste en verschraling.

rkh, 20-10-09

De straat regeert, de wet is logen*

Thom de Graaf –burgemeester van Nijmegen en prominent lid van D66- zei kort geleden voor de radio, dat kraken niet moet worden verboden. Krakers dragen bij aan de strijd tegen leegstand en hun steun kan daarbij goed worden gebruikt.

Hier doet een democraat beroep op de straat om de uitvoering van beleid en bestuurlijke maatregelen een handje te helpen! Kennelijk ziet hij dit verbond van krakers en “linkse politici” als redelijk alternatief voor de parlementaire democratie.

Maar zo lust ik er nog wel een paar. Bijv. moslims gebruiken om het nationale Midden-Oosten beleid bij te stellen. Of Marokkanen en krakers inzetten om zich als bruinhemden op straat en in zalen te gedragen tegenover Wilders en zijn trawanten. Of anarchisten aanmoedigen het vreemdelingenbeleid bij te stellen middels fikkies en intimidaties.

Over zijn Idee heeft De Graaf duidelijk niet nagedacht. Evenmin kennelijk over de Rechtswillekeur van dit moment, waar nu de sterken en vluggen als eersten legaal een woning kunnen bemachtigen. Want daar hoor je deze jurist niet over.

Maar waarom zegt deze man zoiets en waarom ziet hij er de onhoudbaarheid niet van in? Het antwoord is ontluisterend: krakers zijn ons soort mensen en dan is algauw alles welgedaan en wordt de krakerswerkelijkheid de norm.
Journalisten willen er ook graag bijhoren, dus daar kun je geen kritische vragen van verwachten.


* De Internationale van Henriëtte Roland Holst: “De staat verdrukt, de wet is logen.”


rkh, Luxemburg, 11-10-2009

Emoties zonder antidotum

Ik erger mij wild aan mensen die in het openbaar bellen. Vooral als het geluid boven het normale gespreksniveau uitstijgt. En dat is om één of andere reden bijna altijd het geval. Zelfs met Bach in de oren red je het niet. In woorden van Sartre: “L’enfers, c’est les autres”.

Hier is iets merkwaardigs aan de hand, want van kinderen kan ik veel hebben. Dus is het niet alleen de beller die de emotie constitueert. Mijn waarden- en normensysteem bepaalt ook mede de emotie. Het is weer het bekende Husserliaanse verhaal van object én subject, die samen de ervaring maken.

Een waar inzicht, maar één dat mij niet milder stemt. Bij kinderen wint de vertedering het van de ergernis. De éne emotie drukt als het ware de andere weg. Maar tegenover ergernis over wild praters (Henk Hofland) staat geen andere, compenserende emotie en die kan ik ook niet met de Rede oproepen. De ergernis en soms woede en met name mijn aandeel daarin wil ik ook helemaal niet begrijpen. Daarvoor dringt het object zich toch te veel aan mij op.
Wanneer iemand opzettelijk rook in mij gezicht blaast, protesteer ik ook. Oder? Ik voel mij niet verplicht tegenover onbeschaafdheid beschaafdheid te zetten.

rkh, Staufen, 14-10-2009

De primitieve moraal van Ons Soort Mensen

Roman Polanski is in Zwitserland opgepakt. Hem wacht uitlevering aan de VS. In een grijs verleden heeft hij een 13-jarig meisje misbruikt. Hij ontliep zijn straf door naar Frankrijk de benen te nemen. Tot zover de casus.

De culturele elite en wie daar verder bij wil horen, is in shock en spreekt van een “ongekend cultureel schandaal”. Waaraan wordt toegevoegd, want de schijn van rationaliteit en redelijkheid moet worden hooggehouden: het is al zo lang geleden, traumatische jeugd gehad, zijn vrouw is vermoord, omgekeerde klassejustitie, rechters hebben gerommeld (Roodnat), het waren andere tijden met een andere moraal (Roodnat), groot cineast, meisje zag er ouder uit, meisje heeft hem vergeven, al jaren gedraagt hij zich fatsoenlijk, Zwitserland fout na de oorlog en het gaat hier om foute Amerikanen (Jack Wouterse), dit legt een beangstigende kant van de VS bloot (minister Frédéric Mitterand). Dit zijn geen argumenten ter onderbouwing (want flinterdun en soms onzinnig), maar toelichtingen bij een keuze. Dan resteert alleen nog de vraag: Vanuit welk Idee wordt deze keuze gemaakt?

Volgens mij constateren die mensen -waaronder Joyce Roodnat van de NRC (P&W, 28/9) en Jan Mulder- dat één hunner wordt aangevallen en gaan daarop en daarom in een primitieve reflex eensgezind voor en achter Polanski staan. Zoals ook de fanatieke monarchisten in tijden van nood zich onvoorwaardelijk achter het koninklijk huis scharen. Hoe groot het aantal postbussen op het werkpaleis ook is, de koning heeft altijd gelijk.

Daartegenover “het volk”, dat meent nooit op zo’n uitzonderingspositie te zullen kunnen bogen en daarom in zijn verongelijktheid vindt dat het recht zijn loop moet hebben. Of misschien toch wel vanuit een diep besef van wat recht is.

Het is “Quod licet jovi, non licet bovi” (Wat Jupiter mag, is daarom nog niet toegestaan aan een rund) tegenover “Gelijke monniken, gelijke kappen”. De zoveelste kloof.

rkh., 4-10-2009

Kansen in een situatie van onzekerheid

Het verwijt te generaliseren geeft slechts uiting aan ongenoegen en afkeuring. Het gaat hier niet om feiten. “Generaliseren” is een woord dat als steen wordt gebruikt.

Generaliseren doe je in de Natuurkunde. Daar mag gezegd worden, dat ijzer bij verwarming uitzet. Deze wet geldt, onafhankelijk van tijd en plaats (tot het tegendeel is bewezen).

In het sociale verkeer zijn zulke absolute, algemene uitspraken niet te doen. Volgens minister Ter Horst wordt gezegd: “Elke moslim is terrorist” (P&W, 22/9). Dat lijkt mij stug en de bewijslast ligt bij haar.
In het intermenselijke verkeer gaat het om waarschijnlijkheden: Deze moslim voor mij zou met een kans van zus op zoveel terrorist/meeloper/antiwesters/agressief/onbeschoft/ vervelend/kostenpost kunnen zijn. Het gaat hier om waarschijnlijkheidsuitspraken, niet om generalisaties in de zin van de natuurkunde.

In een situatie waarin het moeilijk is te onderscheiden tussen bok en geit, te discrimineren dus, geldt de ervaringsregel “Neem het zekere voor het onzekere”. Een waarschijnlijkheidsuitspraak gevoegd bij deze ervaringsregel zet in de hersenen alle seinen op rood. En zo kan 0.02% in 100% veranderen.


rkh, 30-09-2009

RechtsWillekeur

Rechters zullen wel eens met twee maten meten. De term “Klassejustitie” is er niet voor niets. En het vigerend recht botst ook wel eens met iemands rechtsgevoel. Maar dat in wetten willekeur zit, dat is van geheel andere orde.

Volgens mij zit in de “kraakwet” zelf willekeur ingebakken. Wie een huis weet binnen te dringen, dat al een bepaalde periode leegstaat, en daar een bed en tafel plaatst, kan zich met recht bewoner van het pand noemen met dus alle rechtsbescherming van dien. Hier geldt het “Recht van de sterkste” en “Wie het eerst komt, wie het eerst maalt”.
De wetgever heeft deze praktijk gesanctioneerd. Het is een praktijk van willekeur die fundamenteel in strijd is met elk gevoel van rechtvaardigheid. De wettige eigenaar mag de nieuwe bewoners er zelfs niet uit meppen, want dan is hij strafbaar. Hij zal de gang naar de rechter moeten maken.
Een bewijs te meer dat de rechtsstaat is gebaseerd op geweld en dreigen met geweld.

rkh, 28-09-09

Tegen de natuur

De Amsterdamse wethouder van o.a. diversiteit Freek Ossel wil discriminatie aan de deur tegengaan. Hij wil daarvoor zonodig mystery guests inzetten. Alleen wie het disco-probleem analyseert in termen van discriminatie, racisme en uitsluiting komt met zo’n plan.
Het bericht hierover verscheen “ongelukkigerwijs” tegelijkertijd met het bericht over de ontruiming van bioscopen i.v.m. het suikerfeest. Marokkanen die buiten stonden, zouden ook nog “Discriminatie!” hebben geroepen.

Velen hebben slechte ervaringen met Marokkanen en deze ervaringen en verhalen worden gegeneraliseerd. Goede ervaringen en verhalen doen daarbij gewoon niet mee. Generaliseren gaat vanzelf en dat is maar goed ook. Het voorkomt dat je -vanwege onnadenkendheid- twee keer door een tekkel wordt gebeten.
Generaliseren betekent, dat een individu niet op voorhand als individu wordt gezien, maar als deel van een groep. Want, hoe de goeden van de kwaden te onderscheiden? Het gaat hier over kansen en over het zekere voor het onzekere nemen! Dit onvermogen om op cerebraal niveau te onderscheiden tussen de bokken en de geiten, te discrimineren dus, leidt op handelingsniveau tot discriminatie en mogelijk tot uitsluiting van de groep als geheel.
Zo gaat dat in het normale, menselijke verkeer. Zo wordt een habitat gecreëerd waar mensen zich senang voelen. Buitenstaanders krijgen de waarden en normen geëxpliciteerd en worden niet belet om voor zichzelf te beginnen.

Wethouder Ossel kan niet het denken (het generaliseren) verbieden, maar wil wel het vervolg (discriminatie) frustreren. Onder het banier van de Gelijkheid zet hij aan tot tegennatuurlijk gedrag. Voor wie inderdaad vervelende ervaringen verwacht met Marokkanen is het plan van Ossel een affront.
Alleen een dictatuur krijgt de natuur er onder en dan alleen nog voor zo lang als die duurt.

Eerder verschenen:
Paul Rosenmöller liet Jantje Smit lopen
Geert Mak & Ali B.
Discriminatie als overlevingsstrategie
Blind voor kleuren
Het verborgen racisme van Femke Halsema
Gij zult niet generaliseren
Niet schuldig, wel verantwoordelijk
Overheid stigmatiseert zelf


rkh, 25-09-2009

Voorbij fatsoen en moraal

Deelname aan een debat impliceert normaliter onderwerping aan regels van fatsoen, moraal en logica. Het is fascinerend om te zien hoe Wilders telkens weer de regels bruuskeert en hoe daarop in heilige verontwaardiging door het zgn. weldenkend deel der Natie wordt gereageerd.
Het is David tegen Goliath, waarbij volgens de peilingen van De Hond de standpunten van de PVV (Antillen, dubbelpaspoort, Gouda, Koningshuis, ontwikkelingshulp, staatssecretariaat van Aboutaleb en Albayrak) meestal op veel sympathie kunnen rekenen en dan gaat het over echt veel meer dan 6% (=9 op 150) van de bevolking.

In de Algemene Beschouwingen kwam hij dit keer met een “kopvoddentax”. Wat symbool staat voor de oprukkende Islamisering én de bestrijding daarvan. Wilders wil met deze belasting de vervuiling van de publieke ruimte tegengaan, de straten terugveroveren.
Dat is natuurlijk allemaal niet netjes geformuleerd, maar dat is dan ook niet de bedoeling. En eigenlijk is het een verkapte oproep tot burgeroorlog.

Ook aan moraal heeft hij lak. In de moraal is gelijkheid een belangrijke waarde en norm. Kant (Agnes) vraagt waarom dan de keppel niet wordt belast. Waarop Wilders soeverein laat weten dat een keppeltje geen hoofddoek is en dat het hier toch echt om hoofddoeken gaat. Hij toont zich bereid later nog met foto’s te komen om zo haar te overtuigen. Punt.
Wilders begrijpt als geen ander, dat zou hij ingaan op tegenargumenten, dat dat zijn eigen mening discutabel maakt (in de dubbele zin van het woord).

Verschillende zgn. debatdeskundigen hebben hun licht laten schijnen. Het retorisch talent van Wilders wordt geroemd en Kant wordt geprezen om haar inhoudelijk “verweer”. Ik vind de reactie van Kant niet slim. Ze had kunnen weten dat Wilders gelijkheid van hoofddoek en keppel gewoon niet accepteert en dat hij noch zijn achterban daardoor in verlegenheid wordt gebracht. Dus Kant heeft alleen haar eigen achterban overtuigd.

Wilders weigert te debatteren, waar het om principes gaat. Ik ben dan ook van mening dat Wilders meer profeet dan debater is. Hij gebruikt het parlement als podium om te waarschuwen voor de Islamisering van Nederland. “We zijn het spuugzat. Genoeg is genoeg”. Helaas kan hij zich niet meer beperken tot de Islam en zijn uitwassen, omdat hij als politicus zijn programma moet verbreden (“Niet bij Islam alleen”).


rkh, 22-09-2009

Gode meer gehoorzaam zijn dan mensen

Tariq Ramadan is van mening dat de moslims alhier de wetten van Nederland hebben te respecteren, mits natuurlijk niet in strijd met de Islam.

Zo’n mening roept onbegrip en ergernis op. Enerzijds, omdat wordt opgeroepen tot wat voor elke inwonende van dit land vanzelfsprekend zou moeten zijn en omdat van de kennelijke noodzaak voor zo’n oproep alleen al een dreiging uit gaat. Anderzijds, omdat Ramadan God en zijn geboden boven alles stelt.

De negatieve reacties verraden onwetendheid t.a.v. de totalitaire pretenties van religies en ideologische geborneerdheid. Want, om op dit laatste verder te gaan, onze geschiedenis is ook een geschiedenis van de strijd om de vrijheid van “consciëntie”, om ruimte voor andersdenkenden.* Onze wetten en regels kennen uitzonderingen voor gewetensbezwaarden (volksverzekeringen, inentingen, abortus, euthanasie, homohuwelijk en voorheen: militaire dienst). Dit alles zal de ware libertijn niet overtuigen, omdat een bezwaard gemoed vaak religieus gemotiveerd is. En religie valt nu eenmaal buiten het denkraam van de seculieren.

Maar Nederland kent ook een traditie van anarchisme, van zich niet willen neerleggen bij bestaande wetten. Sterker nog: de rechtsstaat is gebouwd op geweld en dreigen met geweld. In naam van een hoger doel doen wetten er dan even niet meer toe.
Overigens heeft Groenlinks ook zelf ooit gepleit voor de mogelijkheid van een gewetensbezwaarde politieagent, zodat deze niet bij kerncentrales hoefde op te treden.

Kortom, zelfs voor verlichte geesten gaan wetten niet boven alles. Maar dat weten ze natuurlijk zelf ook wel. Een acute aanval van anti-religiositeit en de druk van het groepsdenken doen dat soms vergeten.


* Bij de Grieken werd de strijd tussen individu en wetten gethematiseerd in de Antigone van Sophocles.

rkh, 08-09-2009

Over een glas dat tegelijkertijd leeg én vol is

Over Margriet van der Linden als presentatrice van Zomergasten hebben veel kijkers een uitgesproken mening. En die mening is vooral dat deze hoofdredacteur van Opzij de nodige competenties mist om daar aan tafel te zitten. De reacties op internet zijn vaak onderbouwd met concrete voorbeelden van miskleunen van de interviewster van dienst. Diametraal daartegenover staan de reacties van mensen die Van der Linden rechtstreeks de hemel in prijzen en groupiegedrag vertonen bijv. door anderen -als het ware in naam van Margriet zelve- op hun mening aan te vallen.
Hetzelfde bij de affaire Tariq Ramadan. De één noemt hem een eminent geleerde, de ander noemt hem niet meer dan een gelikte prediker.

Dergelijke niet te verzoenen meningsverschillen zijn een affront voor het intellect en slecht voor de volksgezondheid. Met “Het glas is half vol of half leeg” valt nog te leven, maar “Het glas is leeg én vol” dat wordt te veel. Dat voor de één de Friese koe wit is en voor de ander zwart; zoveel cognitieve dissonantie kan een normaal mens niet aan. Bijzonder bij Van der Linden is dat we aan het begin van de uitzending weinig tot niets van (voor) haar weten (voelen) en dat we dus allemaal naar “hetzelfde” hebben gekeken en dat ook nog onafhankelijk van elkaar. En dan toch zulke verschillende meningen en zulk een groepsdenken!
Hoe is i.h.a. “The making of a clash of opinions” te begrijpen?

In de eerste plaats heb je het gewoon Niet Weten, dat domheid wordt als anders had mogen worden verwacht. Bijv. niet weten dat een Britse commissie met Ramadan als lid of adviseur, heeft voorgesteld de herdenking van de holocaust af te schaffen, want kwetsend voor moslims (Aart Brouwers/De Groene). Of als lid van een benoemingscommissie niet weten, dat Dessauer onder de naam Burnier schrijft (info van wijlen prof. J. Plat).
Deze onwetendheid kan tot een verkeerde conclusie leiden. Vraag is wel of men domheid als domheid herkent, of dat kan worden toegegeven en ook of men zijn mening vervolgens wil bijstellen.

In de tweede plaats heb je het Niet Willen Weten. Dan gaat het over de “ideology driven” Vogelaars (PvdA/CPN) die over de Goelag niets willen horen. Over de Jan Nagels (ex-PvdA) en de Ien van de Heuvels (ex-voorzitter PvdA) die blij zijn met de Berlijnse muur, maar de nood aan de andere kant niet zien. Hier kan alleen tijd of liefde kloven overbruggen.

In de derde plaats heb je het Vooringenomen Weten. Mijn stelling is dat vooringenomenheid altijd basaal meespeelt. In het licht van een ideologie, perspectief of paradigma verschijnen pas feiten en krijgen feiten gewicht. Daarom doen feiten er in eerste instantie niet toe.
Het verschil in geloof of ideologie is de primaire bron van tegenspraak. Geen dialoog heft die tegenspraak op.


rkh, 31-08-2009